KHU ĐẤT TRỐNG, MANG TÊN NELSON MANDELA

Khu đất mang tên Nelson Mandela, 7h chiều tối nay, một người đàn ông da đen mở cánh cổng cho một chiếc ô tô đi vào. Cánh cổng này mới được dựng lên, cùng với hàng rào sắt vây quanh khu đất. Chòi canh và một ghế nhựa gần cánh cổng cũng mới xuất hiện hôm nay, cùng với người đàn ông này. Trên hàng rào có gắn một tấm biển đỏ ghi dòng chữ: Khu vực cấm người nước ngoài.

Trong khoảnh khắc xe bus dừng trước khu đất, tôi nhìn ra bên ngoài và kịp ghi lại những hình ảnh đó.

Sáng nay, tôi chạy bộ cùng con trai trong công viên đối diện với khu đất Nelson Mandela. Tôi chạy cùng con những vòng nhỏ ở giữa lòng công viên, sau đó để nó ngồi nghỉ cùng bố đang phải trông đống xe đạp cho cả nhà, rồi một mình chạy những vòng to sát bên lề công viên. Khi chạy một mình tôi phát hiện ra trên những hàng cây cảnh được cắt xén, trên những chiếc ghế gỗ, một loạt quần áo đang được phơi ngay ngắn. Một vài nhóm người tị nạn vẫn đang ngồi lúp xúp dưới lùm cây.

Tôi chạy sang phía một khu đất trống khác ở bên rìa công viên, đối diện với khu đất Nelson Mandela. Hôm qua khi tôi cùng con trai chạy bộ qua đây, thấy lố nhố người tị nạn đứng ngồi, vài cảnh sát, một người bó chân ngồi trên cái ghế, một cảnh sát cố gìm đầu một con chó nghiệp vụ đeo rọ mõm xuống đất. Lúc đó tôi nghĩ chắc có thêm người tị nạn mới đến và cảnh sát tới giúp họ dựng trại. Sự thật là khi đó bên khu đất Nelson Mandela đang bị một dàn cảnh sát đông đảo dẹp trại nên một vài người tị nạn cố cầm cự chạy sang bên khu đất trống còn lại. Sáng nay khi qua, tôi chỉ thấy rất nhiều bồ câu đang cặm cụi sà xuống bãi đất mà hôm qua mấy người tị nạn cố cầm cự chạy dạt sang.

Trại tị nạn của người Albanais. 149 người, 119 người lớn, còn lại là trẻ em trong đó có 9 cháu nhỏ dưới 3 tuổi, đang chờ được cấp giấy tị nạn. Hồi đầu năm họ còn ở hẳn trong công viên chính. Mỗi sáng chạy bộ qua tôi thấy những chiếc lều san sát nhau dưới bóng cây. Họ bắt đầu lục đục tỉnh dậy đánh răng ở những vòi nước công cộng. Bẵng đi một dạo họ bị dẹp đi và cuối cùng họ lại quay lại khu đất Nelson Mandela, bên cạnh công viên, không một bóng cây, giữa mùa hè như đổ lửa. Vào thời điểm đầu năm khi thấy họ ở đó, tôi đã lên mạng tìm kiếm thông tin và biết rằng đây không phải lần đầu tiên họ đóng đô trong những công viên ở Lyon. Cuộc sống của họ từ khi rời đất nước dạt đến đây là cảnh sống vác lều chạy từ công viên này sang công viên khác loanh quanh trong thành phố. Có người còn trả lời phỏng vấn rằng để xem chính quyền thành phố Lyon có đóng cửa được hết các công viên không.

Hôm qua chạy bộ về tôi dắt con đi qua khu đất, khi đó đang được đóng hàng rào xung quanh. Người tị nạn vẫn chưa đi hẳn, đang đứng tụ thành đám đông với lỉnh kỉnh đồ đạc, dạt sang bên góc công viên. Rác vẫn đầy trong khu đất. Những con bồ câu chấp chới cánh bay. Cảnh sát đứng đầy bên ngoài hàng rào đang được dựng. Một vài người được thuê đến để dọn dẹp. Một người đàn ông vác ra khỏi khu đất một cái lều và đi phía sau chúng tôi trên đường về nhà. Khi chúng tôi tránh đường cho ông thì thấy ông ta rẽ ngang và mang cái lều đó vào bên trong một tòa nhà.

Đoàn Minh Hằng

Advertisements

Không chỉ nói về chạy bộ

Hôm nọ tỉnh giấc thấy trời mưa, trong lòng tôi mừng húm, được lãi thêm một ngày lười. Tôi cố vớt vát, “hay là chờ nắng lên”, rồi trì hoãn qua trưa đến hết chiều. Chạy bộ kiểu gì cũng nên vào buổi sáng, ngay khi thức giấc. Nếu không cả ngày bạn mất công sáng tác những lý do để biện hộ cho việc không làm. Khi không thể dành thời gian làm việc gì, nhất là không thể làm một cách nghiêm túc, chắc chắn bạn không yêu việc đó, hoặc yêu việc đó không đủ. Điều này đúng trong cả mối quan hệ giữa con người với con người.

Viết nhật ký cho mình, một tiếng tôi gõ được vài nghìn chữ. Nhưng viết cho bạn đọc lại là chuyện khác. Tôi vào Quora xem thảo luận về chủ đề này. Có người nói, nếu muốn nhật ký thú vị bạn phải sống cuộc đời thú vị. Một ý kiến phản bác ngay, không, bạn chẳng cần phải là vĩ nhân mới có một cuốn nhật ký thú vị. Hãy nhận ra những điều đó trong chính cuộc đời mình, bởi vì dù cho bạn là ai thì những chuyện thú vị cũng đầy ra đấy. Người này còn trích dẫn một câu của Marcel Proust:: “The real voyage of discovery consists not in seeking new landscapes but in having new eyes.” Tạm dịch là: “Sự khám phá trong những chuyến du hành thực sự không nằm ở việc kiếm tìm những miền đất mới mà ở việc có những góc nhìn mới.”

Tôi đang ở La Rochelle.

Sáng nay, cả gia đình uống cafe ngoài bến cảng như mọi sáng, mọi chiều trong mọi kỳ nghỉ một năm hai lần ở đây. Ngồi từ quán cafe nhìn sang đường hướng ra bến cảng, tôi thấy người đàn ông biểu diễn tiết mục đứng bất động trên không. Quần áo, tóc tai, mặt mũi đều được phủ kín một lớp sơn mầu xám bạc. Mỗi khi ai đi qua thả vào chiếc mũ để phía trước một đồng xu, từ bất động ông sẽ biểu diễn bằng tay, bằng đầu khi vẫn đứng lơ lửng, đôi khi phát ra âm thanh vui nhộn bằng miệng. Thi thoảng, ông lấy kẹo trong túi đưa cho một đứa trẻ nào đó. Hồi Bi 3 tuổi cũng hay lon ton ra bỏ xu vào chiếc mũ của với mục đích được nhận kẹo. Bây giờ Bi gần 8 tuổi, đang mải mê lắp bộ Lego mới. Mỗi năm hai kỳ nghỉ, ngày nào ra bến cảng tôi cũng gặp ông. Lần rước tôi bắt gặp khoảnh khắc người đàn ông này nghỉ ăn trưa. Bên góc khuất của bến cảng, đã cởi bỏ trang phục biểu diễn, ông ngồi ăn chiếc bánh mỳ với bộ mặt còn nguyên sơn. Tôi lấy một đồng xu, băng qua đường, thả vào chiếc mũ của ông, nói một lời chào. Người đàn ông vui mừng khởi động các động tác biểu diễn nhưng tôi mỉm cười vẫy chào ông và ra ám hiệu là ông không cần phải biểu diễn để phục vụ tôi đâu. Sau đó tôi quay về chỗ của mình và để ông thấy chúng tôi ngắm ông từ xa với ý cảm thông nhiều hơn là cần ông phải trả cho một đồng xu vừa bỏ xuống.

Nếu bạn hỏi tôi thân thuộc với thành phố này đến mức nào, câu chuyện trên là câu trả lời. Cách bạn cư xử với một điều gì mới lạ hay thân thuộc đều khác nhau. Khi ta ở một nơi nào đó đủ lâu, khi ta yêu một nơi nào đó đủ sâu. Điều này cũng đúng với mối quan hệ giữa con người và con người.

Âm nhạc

Nghe nhạc nhiều, gần đây phát hiện ra một điều chưa từng trải nghiệm, là mình bắt đầu đọc và viết cùng lúc với việc nghe nhạc. Điều này không chỉ giúp ích ở mặt cảm xúc. Điều này thực sự liên quan đến nhịp điệu. Mình đã cảm được nhịp điệu của nhạc trong khi viết. Mình đã để cho âm nhạc thấm đẫm vào tâm hồn mình. Mình đã để cho âm nhạc chảy tràn lên khuôn của những dòng chữ. Âm nhạc cứ chảy và chữ cũng tuôn chảy. Đôi khi chữ cứ tự nhiên chảy ra theo nhạc, chảy theo nhạc, chảy theo nhạc.

Âm nhạc đã từng cùng mình trong những chuyến đi xa, đến những thành phố lạ, trên những chuyến bus, trên những chuyến tầu, trên những chuyến bay… Những khi đó, mình cảm giác âm nhạc như một dòng sông đưa tâm hồn mình đi mãi, thật dịu dàng. Chạy bộ, mình nghe nhạc. Đi bộ, mình nghe nhạc. Ngồi trên tầu, mình nghe nhạc. Nấu cơm, mình nghe nhạc, dọn dẹp nhà cửa, mình nghe nhạc. Thức dậy, mình nghe nhạc. Đi ngủ, mình nghe nhạc. Trời nắng, mình nghe nhạc. Trời mưa, mình nghe nhạc. Tuyết rơi, mình nghe nhạc.

Mình ít khi để ý đến tên bản nhạc, ca sĩ hoặc nhạc sĩ. Bởi những khi âm nhạc chạm đến được sâu thẳm của tâm hồn mình, mình chỉ muốn giết những người đã làm ra bản nhạc đó. Mình cứ để nhạc chảy qua mình một cách tự nhiên và đón nhận một cách tự nhiên, không ghi nhớ, không níu giữ. Và như thế, âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống trong khi mình không cần biết âm nhạc thực sự là gì. Không, mình thực sự chẳng biết âm nhạc là gì. Tự dưng một hôm thấy hạnh phúc ngập tràn đến từ bên trong và điều đó đến từ âm nhạc, cũng không kém gì việc đọc và viết.

Hôm nay, khi trời hửng nắng sau một hôm mưa, mình bước ra đường cùng âm nhạc. Lúc nào cùng âm nhạc mình cũng cảm thấy như đang đi trong một bộ phim. Phải, đây chính là một bộ phim của cuộc đời mình. Khi đó mình đang bước đi trên con đường quen thuộc hàng ngày vẫn đi qua. Đó là đường dành riêng cho người đi bộ và người đi xe đạp song song với đường của những chuyến tram. Thảm cỏ nhân tạo ở giữa đường ray vẫn luôn xanh biếc và hai bên là những bụi lau đã úa vàng. Đừng tưởng thời gian vô hình đi qua bởi sự hiện diện của nó vẫn còn đây mà hàng cây thay mầu đổi lá là một minh chứng. Những bụi hồng hoa đã tàn lụi từ độ hè, chỉ còn sót lại những quả hồng mầu cam đỏ.

Bất giác trong khoảnh khắc khi đi qua đó, lúc âm nhạc chạm vào sâu thẳm tâm hồn, mình bỗng thấy mọi cảnh vật lướt qua mình thật đỗi thân thương. Một chuyến tầu vừa chạy qua. Một cụ già dắt một con chó băng đường tầu. Những người chạy bộ. Những người đi xe đạp. Đi trong ánh nắng lấp lánh, tâm hồn và trái tim mình như được mở dần ra từng lớp, từng lớp. Từng dòng nhạc đang chảy thấm thật sâu vào bên trong mình và thông điệp của nó phát ra làm cho mình thấy mỗi khi cảnh vật lướt qua đều là một điều thương mến.

Chưa đến mùa xuân. Phải, bây giờ đang là mùa đông. Nhưng tâm hồn mình đã nở bừng trong dòng chảy của âm nhạc. Mình đi qua một thảm cỏ rộng mà ở đó mỗi độ xuân về, hoa như từ mặt đất nở trồi lên. Âm nhạc vẫn đang chảy tràn và bỗng thấy thảm cỏ xanh vào độ xuân sang đó đang ở bên trong tâm hồn mình.

Mùa hè

Ngày…

Mùa hè có cái vẻ gì đó rắn rỏi, quyết liệt. Nó đến lúc nào mà tôi chẳng hay, bỗng một hôm đi ngoài đường, khi khoác bên ngoài một chiếc áo mỏng, váy dài quá gối, tôi chợt thấy tất cả các chị em đã mặc áo vai trần, váy ngắn rồi. Tôi cũng cởi bỏ chiếc áo khoác để lộ chiếc áo sơ mi vai trần và bước đi, theo nhịp điệu của những đôi chân trắng ngần của các cô gái.

Tôi trở nên tinh tế vô cùng với sự sống. Khi về đến chân cầu thang, một người da đen lướt qua tôi, tôi ngửi thấy mùi không rõ là nước hoa hay thứ nước sức gì đó nồng nặc trên người, rẻ tiền. Nhưng tất cả những chi tiết nhỏ lướt qua trên đường, như những cặp chân trắng ngần, hay mùi nước hoa của ai đó lướt qua, hay mùi của tiệm bánh mỳ đầu phố, đều gợi nhắc tôi về một sự sống. Khi về nhà tôi dọn phòng cho con, cạnh giường nó chúng tôi để một bể cả và mấy cây xương rồng. Thực ra cái âm thanh trong nhà mà tôi thích nhất, đấy là tiếng cá quẫy. Thi thoảng, nghe thấy tiếng cá quẫy, tôi vui, tôi chẳng biết vì sao nghe thấy tiếng cá quẫy tôi vui, nhưng sự thực thì đó là như vậy. Tôi đã quên tưới cả những cây xương rồng, nhưng chúng vẫn xanh tươi. Những ngày đầu mùa hè, khi nằm nghỉ, tự dưng tôi cảm nhận thấy rõ từng hơi thở của mình. Một cảm giác dễ chịu của sự sống.


Ngày…

Tôi chậm rãi nướng bánh mỳ, thấy mấy quả chuối đã ngả sang đồi mồi tôi chậm rãi cắt từng lát nhỏ đặt lên miếng bánh mỳ, khi đó khó khăn hơn cho việc phết socola lên đó, nhưng tôi vẫn ăn được ngon lành. Cái vị chuối chín quyện cùng socola thật tuyệt. Chậm rãi phết socola lên miếng bánh mỳ thứ hai, rồi mới đặt chuối lên, tôi đã có một bữa sáng chậm rãi thảnh thơi đến hoàn hảo, kèm theo một ly sữa. Ăn một cách chậm rãi và tận hưởng nó, là việc mà tôi ít khi làm. Tôi đang làm những việc đơn giản nhất là tận hưởng cuộc sống một cách trọn vẹn, từng khoảnh khắc, như thể cuộc sống ôm trọn lấy tôi và tôi cũng ôm trọn lấy cuộc sống.


Ngày…

11h30 trưa, mình vào bếp. Một miếng quenelle và một nồi súp còn thừa từ đêm qua mình mang ra hâm nóng lại. Trong khi cắn một miếng quenelle mình lấy một miếng steak hache trong tủ đá bỏ vào chảo, đậy nắp lại. Cái đặc biệt ở đây là, lưỡi mình cảm nhận được vị béo ngậy của quenelle, lâu rồi mình ko ăn món này. Trong khi nghe những âm thanh xèo xèo trên chảo, mình nhìn thấy cốc trà cũ từ đêm qua, bèn nhớ rằng mình có thể uống trà, nên mở vòi cho vào bình nước siêu tốc để đun, rồi múc súp cho vào lò vi sóng làm nóng lên. Trong lúc chờ mọi thứ chín, sôi và nóng, những âm thanh náo nhiệt của chúng đều vang lên rộn rã, mình ngồi thong thả bóc những quả óc chó, vỏ chúng cứng và ruột thì mềm một cách dễ chịu. Cảm giác dễ chịu là ko phải ruột của loại óc chó nào cũng mềm như vậy. Vị súp thật ngon. Tự dưng cảm nhận được vị ngon của cái món đơn giản mình cũng thấy vui. Rồi mình cắn một miếng steak hache, thấy nhạt nhẽo, và mình cũng vui khi cảm thấy vị nhạt của nó, vì khi ăn nó cần thêm một chút mù tạt. Nhưng mình ko dùng loại mù tạt cay thật là cay, mình dùng savora. Trong tủ lạnh không còn một loại rau nào, giỏ để hoa quả chỉ còn lại mấy quả cam, mình thèm rau quá.

Phải rồi, trong tiểu thuyết, nhất định phải có âm nhạc, vị của rượu hay một món ăn nào đó. Chúng sẽ làm cho độc giả điên cuồng mà đi kiếm nghe loại nhạc đó hoặc nhất định phải nếm một loại rượu nào đó chỉ vì đọc cuốn sách của mình

 

Thiên văn học

a-photographer-captured-a-bird-9902-9690-1386583836

 

Có một lần tôi quan sát mặt trăng bằng kính thiên văn. Bề mặt của mặt trăng qua ống kính thiên văn toát ra một thứ ánh sáng kỳ diệu, trong suốt, thanh khiết và êm dịu. Ta có thể nhìn thấy rõ cả những mảng đốm li ti lồi lõm trên bề mặt tưởng chừng như trơn bóng ấy. Những chi tiết đó rõ nét đến mức kinh ngạc. Tuy nhiên, chỉ sau vài chục giây bạn sẽ phải chỉnh lại ống kính nếu muốn quan sát tiếp. Vì mặt trăng chuyển động.

 

Tôi bắt đầu tìm hiểu về thiên văn học vì muốn mở rộng tầm suy ngẫm của mình về cách vận hành của sự vật, thế giới. Muốn tìm hiểu những cái bao la như thế có sự liên quan nào đến những quy luật trong cuộc sống hoặc những lý giải trong đời sống nội tâm của con người hay không. Trong rất nhiều những bài viết tôi không hiểu mấy thì cũng tìm đọc được những bài tôi rất tâm đắc. Tất cả những cái xa lạ, cao siêu, kỳ bí khó hiểu, nếu quy được về gắn liền với cuộc sống và đời sống nội tâm, tôi đều rất thích.

 
Ví dụ, có một bài về không gian 11 chiều và không gian 4 chiều, nhà vật lí người Anh, Stephen Hawking đã chỉ ra rằng :”Trong mô hình vũ trụ này, cùng lúc tồn tại vô số những con người khác nhau trong một con người. Và cùng lúc, tất cả thông tin về vũ trụ ở mọi thời đại đều hiện hữu. Vì thế, hiện tượng “linh cảm” có thể giải thích bằng việc một con người nào đó trong bạn đã trải nghiệm điều mà bạn sẽ trải qua, và mách bảo cho bạn biết trước điều đó.”

 

Còn trong một bài viết “Thiên văn học không đẹp chỉ bầu trời” đã trích dẫn một câu tôi vô cùng yêu thích của toán học nổi tiếng người Pháp Jules Henri Poincaré: “Thiên văn học là hữu ích vì nó nâng chúng ta lên cao hơn chính bản thân mình; nó hữu ích bởi vì nó to lớn; … Nó chỉ cho chúng ta thấy cơ thể con người nhỏ bé như thế nào, còn tâm trí thì vĩ đại ra sao khi mà trí thông minh có thể ôm trọn lấy toàn bộ cái mênh mông rực rỡ, nơi cơ thể chỉ là một cái chấm đen mờ nhạt, và tận hưởng sự im lặng hài hòa của nó.”