CẬU BÉ CHƠI VĨ CẦM

CẬU BÉ CHƠI VĨ CẦM (1)

Chị Hằng đến gặp Phan Quân ngọt nhạt:

– Anh ạ, thằng bé yêu nghệ thuật, mong muốn biểu diễn nơi công chúng là chính, tiền thu được cháu mang làm từ thiện. Em gửi anh chút bạc lẻ cho các chú ấy uống nước hàng tháng. Còn đây là phong bì to hơn, rất to đấy ạ, em muốn anh phán xử, thằng bé cần được xin lỗi, dù gì nó cũng là trẻ con, có sai đâu là do em chưa thức thời. Chứ em biết cái giấy phép ấy mà, chờ được vả thì má cũng sưng.

Sau đó bắt tắc xi về, trên xe chị mở phây ra pót:

“Thôi em lạy các mẹ cao sang sống ở xứ bển, đừng có nói với em về việc hiểu và tuân thủ luật pháp nước nhà, sống ở xứ này cứ đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn, các mẹ ạ.”

CẬU BÉ CHƠI VĨ CẦM (2)

Chúng ta chỉ cần quan tâm đến nghệ thuật thôi vì nghệ thuật là cái đẹp là tri thức.

Chính trị chỉ là thứ chúng ta biết cho đến một ngày đẹp trời nó tìm đến chúng ta theo cách mà chúng ta chẳng biết gì về nó.
Khi đó nóng giận, trách móc hay khóc lóc cũng chẳng thể làm được gì.

Mọi chuyện đã trở nên quá muộn khi ta phải đứng giữa những thứ chẳng thuộc chuẩn nào, đứng cả bên này hay bên kia phán xét đều là không phải.

Bởi xã hội mà chúng ta đang sống mọi thứ đều ở trên phần ngọn.

Đoàn Minh Hằng

Tranh Le violoncelliste và The Blue Fiddler của Marc Chagall

Advertisements

CỔ TÍCH THỜI HIỆN ĐẠI

– Đại ca, mai mình sẽ nấu món gì để bỏ xuống trần gian ạ.
– Tao chịu, đồng tâm mỹ đức hoa hậu đại gia mama nấm, ấu dâm bắt cóc trẻ em thì tao còn hiểu nổi, chứ châu chấu đá voi mà cũng thành sóng thì tao chưa kịp phân tích tâm lý loài người chơi phây.
– Dạ, hôm nay lỡ tay con …chế món mới…chắc lạ…
– Đánh vào nỗi sợ hãi, đánh vào sự tò mò, đánh vào lòng phẫn nộ, đánh vào sự tự ti dân tộc, đánh vào sự mất tập trung và sự chẻ nhỏ của thời gian…công thức tao cho mày hết rồi. Tao nghỉ phép đây tùy mày ứng biến. Miễn là mỗi sáng tất cả bọn chơi phây sẽ phải vồ lấy điện thoại đầu tiên, vuốt, gõ và bị hút vào trong đó.

Đêm đêm, khi cả cõi phây đang say ngủ, có hai thầy trò vị thần nọ ở trên cao thì thầm bàn tính, sớm hôm sau sẽ dọn món ăn tin tức hot nào hủy hoại não và tiêu tốn thời gian của bọn nghiện phây. Ngày này qua ngày khác, tin tức hot như những làn sóng vỗ dạt vào bờ rồi tan biến. Lớp này nhấn chìm lớp kia. Loài người nghiện phây cũng dễ quên ngay những gì họ tranh luận, bày tỏ cảm xúc, quan điểm, tiếng nói trong vài nốt nhạc. Họ bị hai vị thần kia điều khiển và họ chạy theo những con sóng.

Đoàn Minh Hằng

Tranh Création de l’homme của Marc Chagall

CHUYỆN CỦA MÈO YOYO (Phần 3)

Sáng nay đi bộ ra bến tầu thấy cái nơ ở đôi giầy lại bị tung ra, đích thị là Yoyo hay nghịch giầy của mình. Tuần trước nó bị bật ra và chồng đã thắt lại nên mình quay sang hỏi cách làm. Chồng bảo “Anh nhìn cái bên cạnh làm mẫu, phải loay hoay mất 15 phút đấy.” Thế rồi anh lại ngồi xuống thắt lại cái nơ giầy cho mình. Đây không phải là việc anh thường làm, vì anh ghét những việc tỉ mỉ. Nhưng khi biết anh loay hoay mất 15 phút lần trước để thắt lại nơ giầy cho mình thì mình hiểu anh đã yêu Yoyo đến nhường nào.

Bởi vì hôm đó mình rất giận Yoyo, mình bảo nó cứ linh tinh quậy phá thế hay em trả nó về cho bà cụ đấy anh ạ. Yoyo không có mẹ. Bình thường bọn mèo nhỏ được mẹ dạy cách không cào và cắn người. Còn Yoyo thì cứ nhè chân mình mà xơi. Nhiều hôm bận cuống lên Yoyo từ đâu phi ra cào. Đang viết, đang đọc, đang ngủ, đang ăn, nói chung là lúc nào anh ý cũng lăng xăng chạy ra cào cấu. Thực ra là nó hiếu động không khác gì một đứa trẻ nhỏ. Bao nhiêu cây cối của mình phải bỏ hết lên giá cao, mỗi lần tưới lại phải bắc thang nếu không Yoyo phá hết. Nên khi mình giận mình nói trả Yoyo về cho bà cụ. Khi giận mình chỉ nói dọa vậy thôi mà chồng mình lo nên lẳng lặng đi giải quyết hậu quả của Yoyo bằng cách bỏ ra 15 phút để loay hoay gắn lại cái nơ dép cho mình.

Dạo này Bi đi nghỉ hè với bà nội, Yoyo hay ra sân ngồi một mình im lặng ngắm bọn chim bồ câu đậu ở trên mái. Làm mình nhớ có lần phạt Bi ra đứng ở sân Bi chẳng coi đó là chuyện bị phạt, ngồi ở sân bắt chước tiếng chim nói chuyện với bọn chim luôn.

Đi nghỉ hè phải nhờ người đến tưới cây cho cá ăn còn Yoyo chẳng ai nhận chăm giúp, để Yoyo ở nhà rồi thuê người đến cho ăn thì thương nó lủi thủi một mình. Cuối cùng may quá tìm được một bạn sinh viên đang nuôi sẵn ở nhà hai con mèo rồi nhận nuôi hộ. Trước hôm gửi nó đi thấy nhớ và thương nó phết, vì nó nhỏ quá, mới ba tháng tuổi, hệt cái cảm giác lần đầu tiên cho Bi đi nghỉ với bà hồi nhỏ. Giờ cứ đến kỳ nghỉ là Bi đi với bà nên cũng quen rồi và Bi cũng lớn rồi. Còn cảm giác xa Yoyo lần đầu khiến mình thấy như là xa Bi lần đầu vậy. Thảo nào bà cụ sau khi trao Yoyo đi cho mình rồi, còn dặn là nếu không nuôi được thì cứ mang về cho bà vì bà rất yêu nó.

Sáng nay mang Yoyo đi gửi, đến nhà bạn sinh viên kia đã có sẵn hai bạn mèo ở đó. Yoyo có bạn và người chủ lại rất yêu mèo nữa, nên cảm thấy yên tâm. Đôi khi chẳng lý giải được những tình cảm kỳ lạ thật nhỉ, với một con mèo.

Đoàn Minh Hằng

CHUYỆN CỦA MÈO YOYO (Phần 2)

Hôm qua, cả nhà đi trung tâm thương mại về, mở cửa ra là gọi toáng lên, Yoyo, Yoyo có quà này. Yoyo là tên con mèo, tên này do Bi đặt, Bi bảo là tên một nhân vật trong phim hoạt hình gì đó. Yoyo có quà là một cái thảm để cào chân.

Buổi tối cả nhà ăn moules. Thôi cả nhà được bữa đổi món thì Yoyo cũng có phần, nào thì lấy patê cho Yoyo ăn. Yoyo thích ăn patê mà bác sĩ dặn cho ăn vừa phải thôi vì không tốt cho răng sữa của Yoyo và dùng loại thức ăn cho mèo hàng ngày có nhiều chất hơn. Nên chỉ thi thoảng cho Yoyo ăn món nó thích, mặc dù nó rất thèm, cứ có patê là cuống lên, ríu rít cả lên. Hôm đầu cho ăn patê xong, Yoyo thuộc loại chán cơm thèm phở nên ít ăn thức ăn của mình, nhưng không ăn thì nhịn đói thôi chứ làm sao mà chiều được. Thành ra mỗi lần mà mình nấu cái gì thơm sực trong bếp là lại cuống quýt chạy vào quẩn hết cả vào chân, nhảy lên, cao lấy cào để, như thể muốn trèo lên bếp lăn thẳng vào cái chảo không bằng. Xong rồi suốt ngày đi sục thùng rác, có hôm bỏ đi miếng răm bông đã hỏng vào thùng làm Yoyo chạy vào bếp luẩn quẩn quanh thùng rác mấy bận, và đều bị tống cổ ra.

Mấy hôm đầu mới về nhà Yoyo độc chiếm toàn bộ phòng salon và bàn làm việc của mình. Sáng sớm ngồi đọc sách cũng không yên vì nó leo trèo cào cấu nên đành cố thủ trong phòng ngủ. Yên tâm thằng này bé chưa biết leo lên gác. Mấy hôm sau anh ta đã lọ mọ bò lên rồi tối nào trước khi đi ngủ cũng đứng ở dưới giường ngước lên với ánh mắt rất chi là van nài. Khi người ta đọc sách là lúc anh loạch xoạch chơi đùa ở dưới. Cứ yên tâm là giường cao (vì có ngăn tủ kéo ở dưới tiết kiệm không gian) nó không trèo lên được. Thi thoảng hai vợ chồng ngó xuống dưới thấy nó cứ thò thò cái đầu ở dưới góc giường trông như thằng chuẩn bị đi ăn trộm, buồn cười không chịu nổi. Mỗi lần tắt đèn đi ngủ là phải đưa nó xuống nhà dưới. Thế rồi sáng sớm nay thế nào, anh làm cái phốc gọn một phát lên giường và bò vào giữa 2 cái gối nằm nghiễm nhiên ở đó như một kẻ xâm chiếm lãnh thổ mà không biết ngượng, cứ như đấy là giường của mình.

Đoàn Minh Hằng

CHUYỆN CỦA MÈO YOYO (Phần 1)

Tôi và nó chẳng quen biết, con mèo ấy.

Nó được một bà cụ nhặt về từ bên vệ đường trong một ngôi làng nhỏ ở một thành phố biển La Rochelle miền tây nam nước Pháp. Bà cụ đã già còn nó chỉ mới khoảng 2 tháng tuổi.

Tôi chỉ biết lý lịch của nó ở ga tầu khi tới đón nó ở Paris. Tôi cứ nghĩ lặn lội từ Lyon lên Paris để đón một con mèo đã được tiêm phòng đàng hoàng. Chỉ cần một con mèo đã được tiêm phòng và mang về nuôi là đủ. Tôi chưa từng định trước trong đầu rằng hóa ra mỗi con mèo cũng có riêng một số phận của mình.

Một buổi chiều mùa hè trên tầng áp mái của tòa nhà 6 tầng của tòa chung cư cạnh bảo tàng Louvre, trong lúc tôi nghe nhạc bằng chiếc điện thoại cầm trên tay, con mèo khi ấy đang loanh quanh chạy dưới sàn, đã nhảy thẳng lên nằm trên thành ghế và gối đầu trên vai tôi. Tôi nghĩ nó làm vậy vì thích âm nhạc. Một lúc sau nó nhảy vào lòng tôi ngủ một giấc dài, như thể tôi là chỗ nương tựa, hay như thể tôi đã gặp nó từ kiếp trước?

Khoảnh khắc đó là khoảnh khắc tuyệt vời nhất mà tôi biết được về tình cảm của một con mèo vì tôi chưa từng nuôi một con mèo nào trong cuộc đời mình. Có lẽ câu chuyện về số phận của nó đã làm cho khoảnh khắc đầu tiên gặp nhau đó, giữa tôi và nó, trở nên lung linh hơn.

Từ La Rochelle, ở giữa trạm trung chuyển là Paris, trên đường về Lyon, nó và tôi ở đó, trên tầng áp mái của một căn hộ gần bảo tàng Louvre, cùng nghe những bản nhạc cổ điển.

Nó làm tôi nhớ đến những buổi đầu tiên khi tôi gặp chồng mình. Đó là khi tôi cũng đang ở dưới đáy tận cùng của nhiều tâm sự mà dường như tôi không có nhu cầu diễn đạt bằng ngôn từ. Tôi nói với anh tôi sẽ đến cuộc hẹn đầu tiên đó với một điều kiện tôi không muốn nói chuyện. Và chúng tôi đã ngồi chơi Scrabble suốt buổi chiều 4 tiếng đồng hồ trong im lặng. Chúng tôi đã đến với nhau bằng buổi ban đầu như thế, bình an, đẹp đẽ, nói được với nhau bằng những tiếng nói không lời.

Khi đưa con mèo ra ga tầu trở về Lyon, cầm trên tay chiếc vé của nó, một con mèo 2 tháng tuổi cũng cần phải có vé để lên tầu, tôi nhìn lại hành trình của nó. Đầu tiên nó được nhặt về trên con đường làng ở một vùng nông thôn và được đưa về trung tâm thành phố La Rochelle. Theo chuyến tầu nó từ La Rochelle đến cửa ngõ ga Montparnasse để vào Paris. Tôi đưa nó về căn phòng áp mái ở Tuileries và đi ăn tối cùng những người quen trong gia đình. Buổi tối chúng tôi về ngủ tại Neuilly và sớm hôm sau ghé qua Bastille thăm một người quen khác, trước khi đưa nó ra Gare de Lyon để về Lyon.

Lúc ngồi trên tầu cùng nó, tôi nhớ tới hình ảnh cách đây 5 năm, khi một mình đưa con trai 2 tuổi từ Hà Nội trung chuyển qua Doha để đến Paris và về Lyon. Con mèo không chỉ có hình ảnh bình lặng của chồng mà còn có hình ảnh nhỏ bé của con trai tôi nữa. Con trai tôi nhỏ xíu lên máy bay, lẫm chẫm theo tôi ghé vào một cửa tiệm ở Doha mua một món quà lưu niệm đến giờ vẫn còn giữ.

Tối hôm nay, con mèo vừa ngủ trên nệm của chiếc ghế mà tôi ngồi xuống sau khi trở lại bàn làm việc. Nhấc nó lên và ngồi xuống, tôi cảm nhận được hơi ấm mà nó đã để lại trên đó. Hơi ấm truyền đến tôi thông qua chiếc nệm, nhưng tôi cảm nhận được.

Tôi ngồi xuống và đọc vài bài thơ trên mạng. Có những bài sộc thẳng vào trái tim tôi. Và để lại hơi ấm.

Tôi đặt con mèo vào ổ của nó, tắt máy và lên gác nằm xuống bên cạnh chồng. Con mèo đã tập leo được hơn chục bậc thang, mỗi tối nó vào phòng ngủ của chúng tôi nhìn lên giường với ánh mắt đáng yêu của một đứa trẻ như muốn đòi ngủ chung. Chúng tôi vuốt ve và nựng yêu con mèo rồi trả nó về ổ, đóng cửa và tắt đèn.

Đoàn Minh Hằng

XEM PHIM TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM

Một hôm tự nhiên anh mở internet xem một loạt phim đang phát trên truyền hình Việt Nam. Bẵng đi vài năm sống ở nước ngoài không xem ti vi, anh thấy bây giờ người ta làm phim hay hơn trước, các diễn viên diễn thật hơn trước, cuộc sống được thổi vào trong phim chân thực hơn trước.

Đúng là cuộc sống quê hương anh đây. Anh cảm thấy bị cuốn hút. Những người hàng xóm, chuyện cái vỉa hè, chuyện học hành của bọn trẻ, chuyện yêu đương dựng vợ gả chồng, chuyện nhiều thế hệ cùng chung sống trong một mái nhà…Cách mà mọi người nói với nhau, cách mà mọi người cư xử với nhau, cách mà mọi người sống với nhau, chân thực và sống động. Cuộc sống thường ngày đúng như vậy, đúng như cách anh đã từng ở trong nó. Đúng như một điều gì đó đã thuộc về anh.

Nhưng nếu cuộc sống thường ngày đang diễn ra đúng như vậy, hôm nay, khi anh đang ở cách xa nửa vòng trái đất, trong lòng anh bỗng dâng lên một nỗi hoài nghi về một sự xa cách muôn trùng mà không thể nào rút ngắn lại được.

Đoàn Minh Hằng

KHOẢNG TRỐNG MÀ TÔI PHẢI TỰ ĐIỀN VÀO

Mùa hè đến bằng dấu hiệu bên trong ga Lyon Part-Dieu, ga cửa ngõ của thành phố, đông nghịt người. Người và người với lỉnh kỉnh ba lô túi xách đứng thành từng nhóm, từng hàng, chen chúc nhau trước bảng giờ tầu, tiệm báo và tiệm bánh. Phải khó khăn lắm mới lách được đi xuyên qua ga để sang trung tâm thương mại. Chen giữa đám đông, từng nhóm lính đặc nhiệm chống khủng bố mặc áo chống đạn lăm lăm khẩu súng trên tay vẫn lững thững thả những bước chân. Người đi du lịch hối hả hoặc sốt ruột chờ tầu. Còn những người lính đi lượn lờ bình thản như chẳng có gì phải vội vã. Trong nhóm đó có một người phụ nữ tóc vàng. Chị cuốn tóc lại thành búi dưới chiếc mũ đội lệnh. Những đồng nghiệp nam cao lớn còn lại của chị thường phải cạo tóc thật nhẵn. Họ thường nghĩ gì, khi hàng ngày cầm súng trông có vẻ lượn lờ bình thản đi giữa những đám đông?

Cậu ta nghĩ gì? Cảm xúc của cậu ta thế nào? Tất cả đối với tôi vẫn là một câu hỏi lớn buộc lòng tôi phải tự điền vào những khoảng trống nằm sau những gì tôi thấy bằng mắt. Cậu ta là một nhân vật của tôi, một người đến từ một nước Châu Phi. Năm 18 tuổi, mất cả gia đình vì chiến tranh, cậu ta lánh sang nước láng giềng và đã học nghề sống tại đó được 6 năm. Khi nước láng giếng đó tiếp tục có chiến tranh, cậu cùng một nhóm người thuê thuyền vượt biển đến Châu Âu. Vì thuyền nhỏ mà đông người nên chết máy giữa biển. Sau vài ngày thuyền trôi dạt đến một hòn đảo nhỏ ở Ý và được cứu vớt. Khi được đưa từ đảo vào đất liền, cậu định bắt một chuyến tầu đến Rome thì hóa ra đi nhầm chuyến tầu đến Lyon, ga Lyon Part-Dieu.

Đó là tất cả những gì tôi được biết về cậu trong buổi hẹn đầu tiên vào tháng 11 năm ngoái. Tôi muốn hỏi rất nhiều về cảm giác của cậu ta khi trên biển nhưng cậu ta không phải là một nhà văn nên không thể miêu tả được rõ ràng cho tôi. Việc của tôi là phải tự đặt mình vào tình huống của cậu ta. Cuối tháng 12 năm ngoái tôi muốn hẹn gặp cậu một buổi nữa để trò chuyện kỹ hơn nhưng điều đó là rất khó, cậu luôn tìm cách từ chối. Lần gặp đầu tiên cũng chỉ vẻn vẹn được hơn 1 tiếng. Phải đến tháng 5 vừa qua tôi mới hẹn gặp cậu được lần 2. Chúng tôi thỏa thuận cậu sẽ kể cho tôi nghe đoạn từ việc lạc đến ga Lyon Part-Dieu cách đây 4 năm, cho đến nay cuộc đời cậu đã như thế nào. Tôi muốn hỏi về cảm giác của cậu và những người tị nạn về cuộc bầu cử ở Pháp vừa qua.

Nhờ cậu, tôi biết được vài tổ chức trong thành phố hiện đang hỗ trợ và giúp đỡ người tị nạn rất hiệu quả. Hóa ra vào thời điểm tháng 11 năm ngoái gặp cậu, cậu đang ở một địa điểm tập trung dành riêng cho người tị nạn đến ngủ vào buổi tối. Tức là không có nhà. Ban ngày sẽ đi lang thang khắp thành phố, các bữa ăn được cung cấp bởi một tổ chức xã hội, và tối về ngủ tập trung tại một địa điểm. Vì từng quen 2 người đến từ Calais hồi năm kia mà hai người này đều có nhà ở nên tôi cứ nghĩ cậu này cũng có nhà cửa nhưng hóa ra không phải. Trong 4 năm qua cậu không được cấp giấy tờ vì nước đầu tiên cậu đặt chân đến Châu Âu là Ý nên họ buộc cậu phải quay về Ý. Cậu bắt đầu đến các trung tâm học tiếng Pháp được điều hành bởi một nhóm tình nguyện viên từ cách đây 2 năm. Và bắt đầu được một gia đình cho mượn nhà cách đây vài tháng. Hiện ở Lyon có 1 tổ chức kêu gọi các gia đình hỗ trợ nhà ở cho người tị nạn và cậu là một trong những người may mắn được cho mượn một căn phòng nhỏ rộng khoảng 30m2. Kết thúc cuộc sống ban ngày đi lang thang khắp thành phố và đêm về ngủ tập trung tại một khu trại.

Nhìn cậu, tôi không thấy gì đằng sau khuôn mặt ấy. Cậu da mầu nhưng nụ cười lúc nào cũng sáng ngời, bình thản. Tôi hỏi cậu nghĩ gì, cậu cảm thấy gì? Cậu hỏi, thế chị nghĩ tôi sẽ nghĩ gì, tôi sẽ cảm thấy gì trong hoàn cảnh của tôi? Đấy vẫn luôn là khoảng trống mà những người viết như tôi phải tự điền vào. Không phải ai cũng có khiếu kể chuyện. Không phải ai cũng sẵn lòng muốn kể chuyện.

Thành phố đang vào mùa hè. Ở những đài phun nước công cộng nơi chúng tôi hay ra dạo chơi vào những chiều hè, từ năm nay, bắt đầu có những nhóm trẻ da mầu đùa nghịch và bơi trong những hồ nước nhân tạo có đài phun nước đó. Điều mà những người dân sống lâu năm trong thành phố không ai làm, vì muốn bơi họ sẽ đến hồ bơi. Tôi len qua ga trở về nhà. Trên chuyến tầu có hai đứa trẻ da mầu ăn mặc lôi thôi đứng trò chuyện với nhau ở gần cửa. Tôi ngắm nhìn kỹ chúng. Khuôn mặt chúng không biểu lộ cảm xúc gì. Trò chuyện một lúc chúng nhin ra cảnh vật bên ngoài và khe khẽ hát. Chúng đang nghĩ gì, chúng cảm thấy thế nào? Đấy là khoảng trống mà tôi phải tự điền vào.

Đoàn Minh Hằng

Ảnh giải nhất trong cuộc thi ảnh báo chí năm 2016 của tác giả Sergey Ponomarev. Ngày 16.11.2015 những người tị nạn cập bến Skala trên đảo Lesbos, Hy Lạp.

NỞ RA MỘT BÔNG HOA KHÔNG BIẾT TỪ ĐÂU CỘI NGUỒN

Công việc viết lách khiến đầu óc tôi chẳng bao giờ nghỉ ngơi, kể cả trong các kỳ nghỉ hè đi du lịch xa. Tôi đọc và viết bất kể giờ giấc, trừ thời gian cho gia đình hoặc vài việc lặt vặt kiếm thêm thu nhập. Mỗi buổi sáng tỉnh giấc tôi biết mình cần phải đọc gì. Tôi có một danh sách khá dài cho việc đọc. Tôi biết rõ các kế hoạch đọc của mình, những vấn đề mình cần tìm hiểu. Nhưng “viết gì hôm nay?”, vẫn luôn là một câu hỏi vào mỗi sáng.

Tôi không còn muốn viết về mình, tôi đã đủ hiểu bản thân mình. Giai đoạn này tôi tự đặt cho mình mục tiêu: hành động nhiều hơn suy tư, quan tâm đến thế giới bên ngoài nhiều hơn cái tôi cá nhân của mình, viết về thế giới xung quanh nhiều hơn viết về bản mình, đề cao tính hiệu quả của công việc, khả năng quản lý và kết quả cuối cùng.

“Tôi có thể giúp được gì cho thế giới?”, đó là điều tôi vẫn luôn trăn trở, thậm chí đó là điều mà tôi luôn muốn hướng tới. Từ “thế giới” ở đây, nên hiểu theo nghĩa thế giới ở bên ngoài tôi. Khi nào những gì tôi viết, không chỉ có ích cho riêng tôi, mà còn có ích cho 5 người, 10 người, 100 người…đó sẽ là điều mang lại hạnh phúc cho tôi. Có ích ở đây nghĩa là, người đọc không nhất thiết trở thành bạn của tôi, dành cho tôi những lời khen có cánh, nhất là đừng ai trở thành fan của tôi, nhất là đừng ai xin chữ ký của tôi…

(Cho dù tôi không đến mức quá giỏi để trở thành người nổi tiếng nhưng cứ hình dung ra cảnh lỡ ra mình trở nên nổi tiếng tôi lại cảm thấy ngại, thậm chí còn thấy sợ. Tôi thực sự không đủ thời gian và sức lực để trở thành người của công chúng. Tôi rất ngại phải đối đãi xã giao với tất cả mọi người theo kiểu có đi có lại, làm bạn với thật nhiều người, làm hài lòng với tất cả mọi người để chờ họ chụp ảnh bìa sách của tôi đăng lên mạng, để viết những lời khen tặng cho những gì tôi đã viết…)

Có ích chỉ cần là, khi đọc những gì tôi viết xong, bạn cảm thấy ở trong lòng mình, có một bông hoa nhỏ xinh vừa nở hay một ngọn nến ấm áp vừa được thắp lên, một điều gì đó đang ẩn sâu trong bạn được khơi gợi, một câu hỏi được khởi lên khiến bạn phải kiếm tìm. Có thể tôi biết về những tín hiệu đó thông qua biểu tượng like trên facebook. Nhưng cũng có thể tôi không cần phải biết tới điều đó. Nó không thực sự quan trọng. Khi ta đã trao đi một điều gì đó, vì những người xa lạ hơn vì bản thân mình, ta chỉ cần tung mình bay lên như những cánh hoa bồ công anh, lặng thầm đậu xuống một nơi nào đó không biết trước và lặng thầm từ đó lại nở ra một bông hoa. Từ bông hoa đó, lại có trăm nghìn cánh hoa bồ công anh, bay đi trong gió, rơi xuống đất, lặng thầm nở ra một bông hoa không biết từ đâu cội nguồn.

Đoàn Minh Hằng

NHỮNG SUY NGẪM VỀ CUỘC ĐỜI

Để tìm hiểu những mục ruỗng trong xã hội hôm nay, có nên bắt đầu tìm hiểu về nguồn cội của những mục ruỗng trong tâm hồn mỗi con người. Đời sống văn hóa xã hội chính trị làm tâm hồn con người mục ruỗng hay vì những tâm hồn mục ruỗng làm lên một đời sống xã hội mục ruỗng?

***

Cuộc sống, suy nghĩ và mối quan tâm của mỗi người rất khác nhau. Việc này ta cho cực kỳ là nghiêm trọng thì người khác chỉ cười khẩy thôi. Chúng ta đừng bao giờ kỳ vọng mọi người đều suy nghĩ hoặc hành xử giống mình.

Ngoại cảnh không có trách nhiệm phải thỏa mãn chúng ta và đôi khi chính chúng ta cũng không có trách nhiệm phải thỏa mãn chính mình. Chúng ta phải học cách thỏa hiệp và chấp nhận sự không hoàn hảo.

***

Nhiều khi chúng ta cất giấu đi những điều rất kỹ ở trong sâu thẳm tâm hồn mình, làm cho tâm trí mình trở nên bận bịu để che đi những điều chúng ta không muốn nghĩ đến nữa. Nhưng khi đối diện với lòng mình thật tĩnh lặng, bỏ đi hết những thứ che phủ bên trên, chúng ta vẫn thấy có một điều gì đó mình thực sự mong muốn, điêu đó được gọi là tha thiết.

Đam mê và mơ ước thường là một điều gì khó cưỡng. Những người mang trong lòng niềm khao khát và ý chí vươn lên, bằng cách này hay cách khác cuối cùng sẽ đều tìm thấy hoặc tạo ra môi trường để mình phát triển và chạm tay vào ước mơ.

Nếu thực sự muốn, chúng ta đều có thể làm. Khi chúng ta thực sự làm, tâm thái sẽ khác hẳn.

Chúng ta là ai và sống thế nào, thể hiện ra ở phong thái, hành động, cách cư xử, kết quả, chứ không phải ở ngôn từ và lời nói giải thích về bản thân mình.

***

Một điểm trên mặt đất, được định vị bởi kinh tuyến và vĩ tuyến, bởi những đường thẳng và mặt phẳng giao nhau trong không gian. Một người nếu muốn hiểu được mình là ai, cần có những người khác tác động đến ở cả trạng thái tích cực và tiêu cực, cũng như thông qua những việc đang làm, những điều đang mơ ước và môi trường xung quanh để định vị mình.

Có những trường hợp người ta khám phá được bản thân mình do ném mình vào những tình huống rất căng thẳng, khó khăn, áp lực…Có những trường hợp người ta tìm thấy được mình trong đúng không gian mà ở đó tâm hồn như mảnh đất khô cằn được khai hóa, nở bừng ra những bông hoa của mùa xuân, niềm vui biếc xanh. ngập tràn sức sống. Có trường hợp một việc gì đó bất kỳ nảy sinh trong cuộc sống, thông qua suy nghĩ và hành động của bản thân, nhìn sâu vào bên trong thấy bản chất, nội tâm, tính cách của mình giống như một mảnh mặt trăng lỗ chỗ đầy những khiếm khuyết mà khó xóa bỏ.

Chúng ta không biết vì sao, từ đâu, từ bao giờ, chúng ta bị mất hoàn hảo như vậy. Chúng ta chỉ biết chúng ta luôn khao khát được cảm thông, yêu thương và được sống thật là bản thân như cá bơi trong nước, như chim bay trên trời, như người và người cùng lựa chọn những sự hòa hợp để cùng mãi mãi bên nhau.

***

Có một bí quyết để bạn luôn có những mối quan hệ tốt, đó là tránh nói không tốt về một ai đó sau lưng họ với một người khác. Những người sống có chính kiến họ rất biết nhìn nhận và đánh giá con người. Khi ta hạ thấp người khác chưa chắc điều đó đã giúp ta được nâng cao hơn trong con mắt người đời.
Tôi vẫn thường tin rằng trong mỗi con người đều có phần tốt và phần chưa tốt. Chúng ta cần hoàn thiện từng ngày. Người ta coi là bạn là người tôn trọng cách sống của người khác, biết nhìn nhận cả những điểm tốt xấu của con người, và có một tấm lòng bao dung.

***

Thường thì tại một thời điểm xảy ra một sự việc gì đó, ta không nhìn rõ bản chất của chính mình, mà những cơn giận, cảm xúc hay những sự kiện hiện tại che lấp tất cả.

Nhưng cuộc đời có nhiều điều thú vị diễn ra ở chỗ, trong một thời gian khác của cuộc đời bạn, bạn sẽ rơi vào tình huống mà khi xưa bạn ở vị trí A, bạn cư xử một hành động xyz nào đó với người B, thì nay bạn ở đúng vị trí của người B và có một người C hành động xyz tương tự như bạn nhiều năm trước. Khi đó bạn sẽ nhìn nhận mọi việc được rõ ràng, sáng tỏ, thấm thía và thấu hiểu hơn rất nhiều.

Thực sự, cuộc sống đã luôn diễn ra như vậy. Khi càng lên những nấc cao của hành trình cuộc sống, hoặc ta đã già đi, trải đời hơn, ta luôn tìm thấy hình ảnh cũ của mình, trong những người trẻ.

***

Trong mỗi con người luôn ẩn chứa một con người khác, một cái tôi khác, một khao khát khác, một khả năng khác, một cái gì đó rất khác so với thực tại. Nhiều khi người ta đã lãng quên, hoặc người ta không biết, hoặc người ta chôn giấu, hoặc những gì của đời sống hiện tại phủ mờ lên tất cả…Sẽ luôn có một yếu tố nào đó nhảy ùm vào cuộc đời bạn, một con người, một cơ may, một khó khăn, một đổ vỡ, một hình ảnh, một điệu nhạc, một mùi hương, một thành phố, bất kể yếu tố nào đó cũng có thể giúp bạn khám phá ra mình. Bạn luôn phải sống, tương tác, sống động, tha thiết, chân thành, như dòng sông, chảy, ra phía biển lớn, bạn sẽ tìm thấy mình, không phải ở biển, mà ở trên những khúc quanh, thác ghềnh, và những dòng chảy êm đềm…

***

Trong mọi mối quan hệ, chỉ cần một giây phút nào đó bạn không vì người khác, mối quan hệ đó sẽ đứt gẫy.

***

Không bao giờ ai đó nói hết cho bạn một câu nói mà đây đủ cả sự thật, trong đó bao giờ cũng chừa lại một phần.

***

Chúng ta lúc nào cũng nên đến gần với sự thật hơn và thực tế cuộc sống của chúng ta là như vậy. Những gì chúng ta đang sống, tương tác và làm việc ngày hôm nay chỉ là những con đường đưa chúng ta gần đến hơn với những sự thật. Giúp chúng ta nhận ra một điều gì đó trong thực tế cuộc sống khác với điều chúng ta từng được dạy, từng được học, từng được đọc, từng nghĩ, từng quan niệm, từng mơ ước. Sống là sự rút ngắn khoảng cách giữa những điều nằm trong bên trong thế giới nội tâm và những điều nằm bên ngoài thực tế cuộc sống.

***

Cuộc sống là không giới hạn. Bạn đừng cầm tù mình trong một tư tưởng, một mối quan hệ, một không gian sống, một quan niệm nào. Những khi gặp khó khăn, những chuyện không hài lòng, những lúc không vui, đừng bao giờ đắm chìm ở trong nó. Chỉ cần lật lại suy nghĩ như lật lòng bàn tay, chúng ta sẽ có những kết quả không ngờ.

***

Tiểu thuyết có chục nhân vật, một người chết vì cầu vượt sập vào đầu, một người chết vì bị đâm do ghen tuông, một người chết vì ngộ độc thực phẩm, một người chết vì bị cướp, một người chết vì dừng đèn đỏ xe điên cán, một người chết trong đồn công an, một người chết vì nằm trong ô tô với gái, một người chết vì sập dàn giáo, một người chết vì bắn nhau với công an do tranh chấp đất đai, một người chết vì thẩm mỹ viện…Còn cái chết nào bất thình lình ở Việt Nam không liệt kê giúp em. Em sẽ hỏi nhân vật trong tiểu thuyết của mình: “Thế tóm lại anh/chị/ông/bà/chú/bác thích chết kiểu gì, em sẽ cho các anh chị chết theo toại nguyện.”

***

Đã phát hiện ra viết văn cũng giống như làm tình. Không suy nghĩ gì đến đời sống thường nhật. Cởi bỏ hết mọi thứ, trần trụi và thành thật. Hoang dại. Khám phá tận cùng một cái tôi khác.

Đoàn Minh Hằng

Bài ca tháng sáu

Tháng sáu và cơn mưa mát rượi buổi đêm
Chim trong vườn rộn ràng tiếng hót
Dù ánh sáng chưa lên
Dù mặt trời chưa tỏ
Những giọt nước đẫm mình trong cây cỏ
Một sớm trong lành rực rỡ nắng ban mai

Tháng sáu và dòng thời gian nhẹ lướt gót hài
Cùng mây trắng bồng bềnh ngang cửa sổ
Bản nhạc Chopin đang mở
Bảng mầu đang vẽ chưa khô
Bài thơ còn dang dở
Này, cuộc sống chưa từng kết thúc đâu

Tháng sáu và mùi trái cây chín nẫu
Mùi của vườn hoa và mùi cỏ xanh tươi
Mùi của dòng sông tha thiết vẫn chảy xuôi
Mùi bánh nướng trong lò còn thơm phức
Mùi nến thơm và mùi tình yêu rạo rực
Mùi rượu nho
Mùi cô độc
Mùi tự do

Tháng sáu, ta đang như cánh chim giang rộng đôi cánh trong không gian bao la giữa nội tâm và bản ngã
Nội tâm con người là vực thẳm
Bản ngã con người tựa núi cao
Ta đã chìm đến những tầng sâu nhất và đã lên tới những đỉnh cao nhất
Rồi vút mình bay lên

Tự do đã thấm đẫm trong bài ca của tháng sáu làm trái tim rộng mở như vũ trụ bao la
Bay lên trên cả những rặng núi cao và vực thẳm chỉ là còn một chấm đen mờ ảo
Ta cất lên tiếng hát của loài chim tự do hát về một bài ca tháng sáu
Trong một buổi sáng khi thời gian tưởng chừng như đang trôi qua chậm rãi

Về những nụ hôn buổi sáng chậm rãi
Về những giọt cafe nhỏ chậm rãi
Về những buổi sáng từng hạt mưa rơi chậm rãi
Về những bản nhạc chậm rãi
Về sự bền bỉ, chậm rãi

[Hằng]