ĐỌC KIM CÁC TỰ

“Trong chùa của Ba, chúng tôi không có đủ màn ngăn muỗi. Thực là một điều lạ lùng khi Má và tôi không bị lây bệnh lao của Ba, bởi cả ba người đều ngủ chung trong một cái màn; và bây giờ lại thêm cái ông Kurai này vào nữa. Tôi nhớ một đêm hè vào lúc rất khuya, một con ve sầu bay dọc theo hàng cây trong vườn và buông những tiếng kêu cộc lốc. Có lẽ chính những tiếng kêu ấy đã làm tôi thức dậy. Tiếng sóng biển vọng lại ầm ầm và cái màn xanh nhợt che muỗi rập rờn theo gió biển. Tuy nhiên, có cái gì khác thường trong cách lay động rập rờn của cái màn. Tấm màn căn phồng khi gió thổi tới, rồi miễn cưỡng lay động để gạn lọc gió biển. Như thế, hình dạng cái màn rung rinh gợn nếp không phản ánh trung thực làn gió… Điều làm cho tôi nhận ra Ba đã thực sự thức giấc ấy là nhịp thở không đều, tắc nghẹn của Ba sau gáy tôi, vì tôi nhận thấy rằng Ba đang ngăn chặn cho khỏi ho. Bất thình lình đôi mắt mở to của tôi bị một cái gì to lớn, ấm áp che kín, và tôi chẳng thấy gì. Tôi hiểu ngay tức khắc. Từ đằng sau, Ba đã đưa hai bàn tay để che cho tôi khỏi thấy. Truyện này xảy ra nhiều năm về trước lúc tôi mười ba tuổi…”

Đây là một đoạn văn kể về một đêm trong một ngôi chùa có nhiều muỗi, và vì không có đủ màn nên người khách tá túc nhờ qua đêm ngủ chung với gia đình chủ. Cậu bé nửa đêm tỉnh giấc bởi những âm thanh lạ, và việc người mẹ ngoại tình ngay bên cạnh hai bố con được thể hiện qua cách lay động rập rờn của cái màn, cũng như tiếng thở tắc nghẹn của người cha sau gáy, và một bàn tay to lớn ấm áp che kín đôi mắt người con.

Một lần trò chuyện với một người bạn về viết, chúng tôi vẫn hay thường nói chúng ta không viết “Cô gái ấy đẹp”, mà phải tả làm sao để người đọc cảm nhận được cái đẹp. Đoạn văn bên trên là một đoạn văn tài tình về việc dùng cả một đoạn văn không hề nói đến điều cần nói mà người đọc có thể cảm nhận được tất cả về sự việc xảy ra.

Trong Kim Các Tự, tác phẩm của Mishima Yukio còn có nhiều đoạn văn đẹp như thế. Nhưng trên hết đó là một tác phẩm về cái đẹp và sự hủy diệt cái đẹp để giải thoát. Truyện được xây dựng từ một sự kiện có thật ở Nhật, vào năm 1950, ngôi chùa 500 tuổi nổi tiếng có tên Kim Các Tự bị đốt bởi một chú tiểu. Sáu năm sau, Mishima viết thành một tác phẩm mang đậm màu sắc triết học nhằm lí giải động cơ đốt chùa của kẻ yêu cái Đẹp.

“Những con chim khác bay trong không gian, nhưng con phượng hoàng vàng óng này đang vĩnh viễn bay qua thời gian trên đôi cánh chói rạng. Thời gian đập vào đôi cánh ấy, thời gian đập vào đôi cánh ấy và bềnh bồng trôi lại đằng sau. Để tung cánh bay, con phượng hoàng đứng yên bất động…”

Kim Các Tự, một vẻ đẹp hoàn mỹ đã từng giống như một tượng đài sùng bái, trở thành tù ngục, khiến chú tiểu phải giải thoát bằng cách đốt nó đi, trở thành hình tượng giác ngộ tự thân, quá trình tự vùng vẫy, thiêu hủy và giải thoát.

Cuộc đời là những chuỗi ngọc đẹp long lanh nếu ta chiêm ngưỡng từ xa nhưng chạm tay đến chỉ là sỏi đá, giống như trải nghiệm của chú tiểu Mizoguchi về cái đẹp của Uiko, Tsurukawa, sư phụ, cô gái mặc áo kimono đỏ tiễn chồng ra trận, và bao trùm lên cả là vẻ đẹp của Kim Các Tự.

“Thế rồi, ngay trước mặt tôi, nàng tháo tung giải lụa thắt ngang thân mình và gỡ bỏ những dây chằng chịt… Đưa tay vén áo nàng lên, nàng nâng bầu vú bên trái chìa ra ngay trước mặt tôi. Nếu bảo rằng tôi không hề thấy choáng váng, ngất ngay thì không đúng… Cái điểm trăng trắng thần bí mà tôi đã nhìn thấy từ xa mãi tít trên nóc sơn môn không phải là cái chất lượng nhất định của một khối thịt như thế này. Ấn tượng ấy đã ấp ủ đến lên men trong lòng tôi đã quá lâu nên bầu vú mà tôi nhìn thấy lúc này hình như chỉ là một khối thịt, môt thứ vật chất không hơn không kém…. Tuy vậy, tôi không muốn nói điều gì dối trá; và rõ ràng là khi nhìn thấy bộ ngực nõn nà của nàng tôi liền bị choáng váng, ngây ngất ngay tức thì. Chỉ phiền một nỗi là tôi nhìn quá kỹ lưỡng, tường tận, cho nên cái bầu vú mà tôi nhìn thấy đã vượt qua khỏi tình trạng bầu vú đàn bà để dần dần biến dạng trở nên một mảnh vụn vô ý vị. Chính lúc này đã xảy ra một sự lạ. Sau khi trải qua sự thích thú đau đớn như thế, cuối cùng bầu vú nàng làm tôi ngây ngất vì vẻ đẹp… Bây giờ, trong khoảnh khắc bầu vú thiếu phụ nối lại những liên quan với toàn thể, nó vượt lên khỏi tình trạng chỉ là một khối thịt để trở thành vật chất bất cảm bất hủ, gần với vĩnh cửu… Một lần nữa Kim Các Tự lại hiện ra trước mắt tôi. Hoặc hơn thế, tôi cần nói rằng bầu vú ấy đã biến dạng trở thành Kim Các Tự.”

Đoạn này tả về cô gái mặc áo kimono đỏ, có chồng chết trong chiến tranh, bị ruồng bỏ bởi người bạn chân què lập dị của chú tiểu, đã mở ngực mình cho chú xem sau khi chú kể rằng cách đó nhiều năm, trên nóc sơn môn, chú đã nhìn thấy cô trong bộ kimono rực rỡ, làm một nghi lễ vắt sữa cho chồng trước khi ra trận. Khi đó, chú đã bị ngất ngây bởi bộ ngực đẹp đẽ căng tràn đó, nay chú đau xót nhận ra rằng, sau tất cả những gì ô nhục mà cô ấy phải trải qua, cũng như ở một cự li quá gần, nó chỉ còn là hai khối thịt như mảnh vụn vô ý vị.

Đọc truyện này xong, chúng ta như hiểu hơn về sự trăn trở về những vẻ đẹp xung quanh ta. Nói chung, đừng tự cầm tù mình bởi những ảnh hưởng từ hình ảnh, tư tưởng hay lối sống của người khác. Và vẻ đẹp luôn là thứ chúng ta nên đứng từ xa chiêm ngưỡng chúng như bình thản ngắm những vì sao lấp lánh trên bầu trời. Đừng lại gần, đừng nắm trong tay, vì có ngày chúng ta sẽ buộc lòng phải hủy diệt chúng, hoặc thất vọng chán chường khi chúng không đẹp như ta mộng tưởng.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s