Đọc KHẢI HOÀN MÔN

Có rất nhiều điều để nói về tiểu thuyết này, bên cạnh câu chuyện nổi bật là tình yêu, thì có biết bao nhiêu yếu tố xung quanh nó, dù chỉ là một ánh mắt cử chỉ của các nhân vật phụ, cũng đều ghi dấu ấn khó quên. Đôi khi chúng tôi vẫn thường nói với nhau, viết truyện tình một người yêu một người thực ra là điều không khó. Nhưng chuyện tình đó đặt trong bối cảnh xã hội nào, thân phận của con người trong bối cảnh đó ra sao, mới thực sự là một câu chuyện có giá trị. Khải Hoàn Môn là một tác phẩm để lại trong lòng người đọc quá nhiều dư vị, không chỉ là vị rượu Calvados uống một lần xong thấy các loại rượu khác đều trở nên nhạt nhẽo. Tác phẩm lấy bối cảnh Tây Âu (cụ thể là Paris) những ngày hòa bình cuối cùng trước cuộc thế chiến thứ hai đồng thời khắc họa thân phận của những người nhập cư sống tại Paris và cuộc sống của những người tận cùng của đáy xã hội nơi đây.

erich-maria-remarque-1898-1970-german-everett

Nổi bật trên những câu chuyện nhỏ là số phận cô độc, không biết đến ngày mai của bác sĩ Ravic, một tri thức Đức chống phát xít phải trốn ra nước ngoài sống vất vưởng không giấy tờ, thầm lặng chờ thất bại của phát xít Đức để trở về quê hương. Tại Paris anh đã tìm thấy tình yêu và cảm giác mình sống lại nhờ tình yêu, anh cũng trả thù được kẻ thù và cảm giác mình được giải thoát khỏi hận thù.

Theo dấu chân Ravic, hình ảnh Paris hiện lên rõ nét với Khải Hoàn Môn, những ngõ hẻm tăm tối nhếch nhác, những quán rượu đêm khuya và các cô gái điếm…Câu chuyện về các nhân vật phụ rất hay và dù viết bằng giọng kể lạnh lùng nhưng người đọc đều cảm nhận được tình người và thấy rõ thân phận của con người trong chiến tranh trong đó. Nổi bật nhất là câu chuyện về một cậu bé nghèo không may bị tai nạn và cậu cho ràng thật may mắn vì phải cưa chân, nhờ vào tiền bảo hiểm và bán cái chân giả đi, mẹ cậu đã có một cửa hàng để bán bánh. Cái ngây thơ của cậu bé được mô tả rất tự nhiên, nhưng không thể không khiến người đọc cảm nhận được sự xót xa về cái nghèo về cuộc sống dưới đáy xã hội của người dân Paris thời đó. Chuyện về các cô gái điếm phải khám bệnh định kỳ khi hành nghề, chuyện về những người nhập cư bất hợp pháp sống chui lủi cũng là những mảnh ghép đầy thêm về những mảnh đời tăm tối ở Paris. Nhân vật bà chủ khách sạn nơi Ravic trú ngụ cũng là một phụ nữ khá thức thời với chính trị khi bà thay những bức tranh có liên quan đến phe nọ đảng kia, để phù hợp với mỗi vị khách nhập cư chuyển đến chuyển đi.

Chuyện tình của Ravic và Jeanne được xuyên suốt từ đầu đến cuối câu chuyện cùng với vị rượu Calvados khó quên. Đoạn văn miêu tả cảnh Ravic đứng dưới mưa nhìn lên cửa sổ phòng Jeanne là một đoạn văn rất đẹp, đẹp đến nghẹt thở. Cũng như đoạn Ravic giết chết kẻ thù (Haake) của mình, một cách tỉ mỉ, cảnh vật được mô tả lướt qua cửa kính ô tô khi xe chạy lúc cái xác vẫn còn trên xe, khi cái xác đã được chôn xong, và những diễn biến nội tâm cũng làm người đọc bị đắm chìm trong đó.

Nguyên mẫu chính của nhân vật Jeanne trong truyện là minh tinh màn bạc Marlène Dietrich. Hình ảnh của Marlen ngoài đời cho rằng được bê nguyên xi vào trong truyện “Với khuôn mặt xanh tái, những thớ thịt nhô cao, nàng gợi nhớ tới một chiếc mặt nạ và cặp mắt mở to ẩn chứa rất nhiều bí mật, vừa không giấu giếm một cái gì lại vừa không hé lộ một cái gì”. Khi tác giả ngoài đời tỏ tình với Marlen thì cô vừa nạo thai trong cuộc tình với một nam diễn viên khác. Đau khổ và tuyệt vọng tác giả đã xây dựng lên hình ảnh bác sĩ Ravic tài giỏi trong phẫu thuật, thi thoảng làm vài ca về nạo thai. Jeanne trong câu chuyện cũng làm nghề diễn viên và cặp với diễn viên nam khác.

Annex - Dietrich, Marlene_29

“Tình yêu chết đi không thể để lại một tình bạn. Kết thúc là kết thúc”
“Chẳng một người nào có thể trở thành xa lạ hơn cái người mà ta đã yêu và đã bỏ”
Remark đã viết như thế trong tác phẩm Khải hoàn môn.

Vì tác phẩm quá ấn tượng với mình, nên mình đã vừa load xong một loạt truyện khác của cùng tác giả như Phía tây không có gì lạ, Thời gian để yêu và thời gian để chết, Bản du ca cuối cùng, Ba người bạn…

Advertisements

ĐỌC KIM CÁC TỰ

“Trong chùa của Ba, chúng tôi không có đủ màn ngăn muỗi. Thực là một điều lạ lùng khi Má và tôi không bị lây bệnh lao của Ba, bởi cả ba người đều ngủ chung trong một cái màn; và bây giờ lại thêm cái ông Kurai này vào nữa. Tôi nhớ một đêm hè vào lúc rất khuya, một con ve sầu bay dọc theo hàng cây trong vườn và buông những tiếng kêu cộc lốc. Có lẽ chính những tiếng kêu ấy đã làm tôi thức dậy. Tiếng sóng biển vọng lại ầm ầm và cái màn xanh nhợt che muỗi rập rờn theo gió biển. Tuy nhiên, có cái gì khác thường trong cách lay động rập rờn của cái màn. Tấm màn căn phồng khi gió thổi tới, rồi miễn cưỡng lay động để gạn lọc gió biển. Như thế, hình dạng cái màn rung rinh gợn nếp không phản ánh trung thực làn gió… Điều làm cho tôi nhận ra Ba đã thực sự thức giấc ấy là nhịp thở không đều, tắc nghẹn của Ba sau gáy tôi, vì tôi nhận thấy rằng Ba đang ngăn chặn cho khỏi ho. Bất thình lình đôi mắt mở to của tôi bị một cái gì to lớn, ấm áp che kín, và tôi chẳng thấy gì. Tôi hiểu ngay tức khắc. Từ đằng sau, Ba đã đưa hai bàn tay để che cho tôi khỏi thấy. Truyện này xảy ra nhiều năm về trước lúc tôi mười ba tuổi…”

Đây là một đoạn văn kể về một đêm trong một ngôi chùa có nhiều muỗi, và vì không có đủ màn nên người khách tá túc nhờ qua đêm ngủ chung với gia đình chủ. Cậu bé nửa đêm tỉnh giấc bởi những âm thanh lạ, và việc người mẹ ngoại tình ngay bên cạnh hai bố con được thể hiện qua cách lay động rập rờn của cái màn, cũng như tiếng thở tắc nghẹn của người cha sau gáy, và một bàn tay to lớn ấm áp che kín đôi mắt người con.

Một lần trò chuyện với một người bạn về viết, chúng tôi vẫn hay thường nói chúng ta không viết “Cô gái ấy đẹp”, mà phải tả làm sao để người đọc cảm nhận được cái đẹp. Đoạn văn bên trên là một đoạn văn tài tình về việc dùng cả một đoạn văn không hề nói đến điều cần nói mà người đọc có thể cảm nhận được tất cả về sự việc xảy ra.

Trong Kim Các Tự, tác phẩm của Mishima Yukio còn có nhiều đoạn văn đẹp như thế. Nhưng trên hết đó là một tác phẩm về cái đẹp và sự hủy diệt cái đẹp để giải thoát. Truyện được xây dựng từ một sự kiện có thật ở Nhật, vào năm 1950, ngôi chùa 500 tuổi nổi tiếng có tên Kim Các Tự bị đốt bởi một chú tiểu. Sáu năm sau, Mishima viết thành một tác phẩm mang đậm màu sắc triết học nhằm lí giải động cơ đốt chùa của kẻ yêu cái Đẹp.

“Những con chim khác bay trong không gian, nhưng con phượng hoàng vàng óng này đang vĩnh viễn bay qua thời gian trên đôi cánh chói rạng. Thời gian đập vào đôi cánh ấy, thời gian đập vào đôi cánh ấy và bềnh bồng trôi lại đằng sau. Để tung cánh bay, con phượng hoàng đứng yên bất động…”

Kim Các Tự, một vẻ đẹp hoàn mỹ đã từng giống như một tượng đài sùng bái, trở thành tù ngục, khiến chú tiểu phải giải thoát bằng cách đốt nó đi, trở thành hình tượng giác ngộ tự thân, quá trình tự vùng vẫy, thiêu hủy và giải thoát.

Cuộc đời là những chuỗi ngọc đẹp long lanh nếu ta chiêm ngưỡng từ xa nhưng chạm tay đến chỉ là sỏi đá, giống như trải nghiệm của chú tiểu Mizoguchi về cái đẹp của Uiko, Tsurukawa, sư phụ, cô gái mặc áo kimono đỏ tiễn chồng ra trận, và bao trùm lên cả là vẻ đẹp của Kim Các Tự.

“Thế rồi, ngay trước mặt tôi, nàng tháo tung giải lụa thắt ngang thân mình và gỡ bỏ những dây chằng chịt… Đưa tay vén áo nàng lên, nàng nâng bầu vú bên trái chìa ra ngay trước mặt tôi. Nếu bảo rằng tôi không hề thấy choáng váng, ngất ngay thì không đúng… Cái điểm trăng trắng thần bí mà tôi đã nhìn thấy từ xa mãi tít trên nóc sơn môn không phải là cái chất lượng nhất định của một khối thịt như thế này. Ấn tượng ấy đã ấp ủ đến lên men trong lòng tôi đã quá lâu nên bầu vú mà tôi nhìn thấy lúc này hình như chỉ là một khối thịt, môt thứ vật chất không hơn không kém…. Tuy vậy, tôi không muốn nói điều gì dối trá; và rõ ràng là khi nhìn thấy bộ ngực nõn nà của nàng tôi liền bị choáng váng, ngây ngất ngay tức thì. Chỉ phiền một nỗi là tôi nhìn quá kỹ lưỡng, tường tận, cho nên cái bầu vú mà tôi nhìn thấy đã vượt qua khỏi tình trạng bầu vú đàn bà để dần dần biến dạng trở nên một mảnh vụn vô ý vị. Chính lúc này đã xảy ra một sự lạ. Sau khi trải qua sự thích thú đau đớn như thế, cuối cùng bầu vú nàng làm tôi ngây ngất vì vẻ đẹp… Bây giờ, trong khoảnh khắc bầu vú thiếu phụ nối lại những liên quan với toàn thể, nó vượt lên khỏi tình trạng chỉ là một khối thịt để trở thành vật chất bất cảm bất hủ, gần với vĩnh cửu… Một lần nữa Kim Các Tự lại hiện ra trước mắt tôi. Hoặc hơn thế, tôi cần nói rằng bầu vú ấy đã biến dạng trở thành Kim Các Tự.”

Đoạn này tả về cô gái mặc áo kimono đỏ, có chồng chết trong chiến tranh, bị ruồng bỏ bởi người bạn chân què lập dị của chú tiểu, đã mở ngực mình cho chú xem sau khi chú kể rằng cách đó nhiều năm, trên nóc sơn môn, chú đã nhìn thấy cô trong bộ kimono rực rỡ, làm một nghi lễ vắt sữa cho chồng trước khi ra trận. Khi đó, chú đã bị ngất ngây bởi bộ ngực đẹp đẽ căng tràn đó, nay chú đau xót nhận ra rằng, sau tất cả những gì ô nhục mà cô ấy phải trải qua, cũng như ở một cự li quá gần, nó chỉ còn là hai khối thịt như mảnh vụn vô ý vị.

Đọc truyện này xong, chúng ta như hiểu hơn về sự trăn trở về những vẻ đẹp xung quanh ta. Nói chung, đừng tự cầm tù mình bởi những ảnh hưởng từ hình ảnh, tư tưởng hay lối sống của người khác. Và vẻ đẹp luôn là thứ chúng ta nên đứng từ xa chiêm ngưỡng chúng như bình thản ngắm những vì sao lấp lánh trên bầu trời. Đừng lại gần, đừng nắm trong tay, vì có ngày chúng ta sẽ buộc lòng phải hủy diệt chúng, hoặc thất vọng chán chường khi chúng không đẹp như ta mộng tưởng.

“Tiếng kêu cứu của một phụ huynh”?

Hồi nhỏ, tôi được sở hữu một căn gác xép ngoài sách ra còn có đầy đủ các loại tạp chí dành cho thiếu nhi. Không chỉ say mê đọc sách, tôi còn mua những quyển sổ nhỏ đánh dấu theo chủ đề địa lý, thế giới động vật, lịch sử…và dành nhiều thời gian cắt dán, lưu lại những thông tin, bức ảnh thú vị từ những tờ báo đó. Lớn hơn một chút, bố mua cho tôi một chiếc máy ghi âm và đài cát-set. Tôi đã dành thời gian cặm cụi tự học ngoại ngữ bằng hai phương tiện này. Dùng chiếc đài mở đi mở lại một đoạn băng học phát âm cho thật giống, sau đó dùng máy ghi âm ghi lại giọng của mình. Tất cả những việc tôi làm đều xuất phát từ sự tự đam mê và khám phá, không phụ thuộc vào bất cứ bài tập về nhà nào từ nhà trường.

Tôi vẫn rất nhớ thời đi học, trước khi vào lớp, một số bạn cùng lớp mượn vở của nhau chép đáp án những bài tập toán thầy giao về nhà mà các bạn chưa kịp làm để đối phó. Mỗi khi thầy bước vào lớp các bạn này đều ngồi nơm nớp lo sợ bị gọi lên bảng. Còn tôi và một nhóm bạn thân ngồi gần nhau (có nhiều khi không làm bài tập về nhà nhưng rất ung dung), vì khi nào thầy ra bài khó chúng tôi đều chủ động giơ tay, có khi còn thi đua bấm giờ xem từ phút thầy ra đề ai là giải xong trước hoặc có bao nhiêu cách giải. Thế nên nhóm của chúng tôi lúc nào cũng ung dung “ngồi chơi xơi nước” mỗi khi thầy lườm lườm đi qua đi lại kiểm tra vở bài tập về nhà của các bạn khác.

Bây giờ dù đã hơn 30 tuổi đời, nhưng những ký ức về thời thơ ấu, nơi chúng tôi là những đứa trẻ có khoảng không gian tự do để được khám phá, thể hiện những gì mình yêu thích, vẫn còn nguyên vẹn. Tôi nhớ tới hai câu chuyện trên sau khi đọc lời kêu cứu “thảm thiết” trong bài “Thông tư 30: Tiếng kêu cứu của một phụ huynh học sinh tiểu học” đang trên báo điện tử Giáo dục Việt Nam. Trong bài viết có đoạn “Chúng tôi bắt đầu dành nhiều thời gian hơn để quan sát con mình thì thấy buổi tối cháu chỉ xem phim hoạt hình, đọc truyện tranh hoặc chơi trò chơi điện tử. Có những thứ bảy, chủ nhật vợ chồng tôi vẫn phải đi làm, cháu ở nhà, hai anh em quanh đi quanh lại chỉ có mấy trò ấy. Trao đổi với các phụ huynh khác, họ bảo con họ cũng thế. Trước đây, chúng tôi siết chặt kỷ luật, bắt cháu học hàng ngày vì còn có cớ để kiểm tra, thưởng phạt theo từng bài cô giáo giao về nhà. Bây giờ chẳng biết làm thế nào cả vì lũ trẻ đều bảo: Ở lớp, chúng con học hết rồi !Trời đất ơi! Chúng tôi biết làm gì bây giờ? Ai có TẦM có TÂM hãy chỉ cho tôi với!”

Nếu đây là tiếng kêu cứu của rất nhiều phụ huynh khác, tôi cho rằng nền giáo dục nước nhà sẽ còn bi đát nhiều hơn nữa, không hẳn do cơ chế hay chính sách giáo dục. Nếu chính các phụ huynh không thay đổi tư duy thì có mười bộ trưởng giáo dục đầy tâm đầy tài cũng đành bất lực. Nói thế này khác gì phụ huynh coi nhà trường là nơi trông những đứa trẻ lớn tồng ngồng về mặt thể xác, và nếu con trẻ bận rộn lên bởi những bài tập về nhà thì phụ huynh sẽ cảm thấy rảnh rang hơn? Tại sao phụ huynh không nghĩ rằng, thật tuyệt khi bọn trẻ không có bài tập về nhà, vì đây chính là thời gian tuyệt diệu nhất mà một đứa trẻ có thể tiếp cận được với nhiều kiến thức khác cũng như tự mầy mò suy ngẫm và sáng tạo một cái gì đó mới mẻ.

Trẻ con không tự nghĩ ra trò gì để khám phá cha mẹ có thể tạo điều kiện và hướng dẫn cho con, cùng làm với con. Việc chơi cùng con cũng giúp cha mẹ thư giãn hoặc tình cảm giữa cha mẹ và con cái trở nên gắn bó hơn. Nếu như trong mỗi gia đình, trong những căn phòng riêng của con trẻ, bớt đi những thiết bị điện tử như tivi, Ipad, thay vào đó là sách, một cây đàn, những bộ bút mầu, đồ chơi trí tuệ, những dụng cụ cho trẻ tự làm đồ chơi, sẽ chẳng có ông bố bà mẹ nào phải thốt lên những tiếng kêu cứu mà thoạt đầu đọc tưởng là như đang bịa. Trên facebook của tôi có rất nhiều những ông bố bà mẹ (hiện đang sống ở Việt Nam) kể chuyện con mình được tự mầy mò, khám phá, sáng tạo thông qua việc tự làm đồ chơi mô hình, tìm hiểu về thiên văn học, máy bay…hoặc giúp cha mẹ làm việc nhà, nấu nướng…Cụ thể có cả những phụ huynh tâm huyết viết và xuất bản hẳn một cuốn sách hướng dẫn trẻ em cùng làm đò chơi sáng tạo từ những vật dụng đơn giản chúng ta thấy hàng ngày.

Tôi không muốn lấy các ví dụ về trẻ em ở nước ngoài để so sánh, vì ở nước ngoài các hoạt động ngoại khóa về tìm hiểu văn hóa, nghệ thuật, thể thao, dã ngoại cho trẻ em bắt đầu từ rất sớm. (Từ 4 tuổi trẻ em đã được làm quen với âm nhạc, vẽ, kịch, thăm bảo tàng…) Vì càng so sánh càng thấy trẻ em Việt Nam chịu quá nhiều thiệt thòi do không có đủ sân chơi và các hoạt động ngoại khóa cho các em. Tuy nhiên, vấn đề chương trình học quá nặng chiếm hết thời gian ở nhà của các em, tưởng chừng là vấn đề đã được giải quyết, thì phụ huynh lại không biết nắm bắt. Phụ huynh thật ngụy biện khi đổ lỗi rằng: “Ở thành phố, không có người lớn đi cùng, bọn trẻ biết chơi ở đâu? Cuộc sống ngoài đường phố đầy những bất an, bất trắc đối với trẻ con. Nhốt chúng ở nhà, ngoài mấy trò kia, lũ trẻ biết làm gì? Lâu dần chúng nghiện truyện tranh, nghiện hoạt hình, nghiện game thì chết.” Nếu phụ huynh thật sự coi “bài tập về nhà” là tất cả cuộc đời của con, làm nên nền tảng cơ bản của một con người, và lũ trẻ không biết làm gì khi thiếu bài tập về nhà, thì chúng ta sẽ có một thế hệ mầm non tương lai quá bi đát. Khi phụ huynh không thể dành thời gian đưa con đi chơi ngoại khóa, định hướng cho con những khi rảnh nên làm gì, để chúng tự lập sử dụng quỹ thời gian cá nhân hiệu quả, thì chẳng ai có thể giúp được con của họ.

Định nghĩa về “truyền thống hiếu học của các bậc tiền nhân” được đề cập trong bài viết cũng hết sức sai lầm. Trong bài có đoạn viết: “Trong những lần họp phụ huynh, chúng tôi trao đổi, tâm sự với nhau rằng: Bây giờ mà đưa ra những tấm gương học tập của tiền nhân để dạy dỗ bọn trẻ thì chắc chắn chúng sẽ cười vào mũi mình. Truyền thống hiếu học ở Việt Nam hàng nghìn đời nay đã có bao tấm gương tự học, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, thiếu thốn để vươn lên thành đạt “. Nếu như các bậc phụ huynh cho rằng chăm chỉ làm bài tập về nhà là hiếu học thì hoàn toàn hiểu sai về từ này. Bởi học như thế thôi thì chỉ là học gạo. Cuộc đời là sự học hỏi không ngừng không chỉ ở nhà trường mà còn từ cuộc sống. Hiếu học cũng còn thể hiện tinh thần say mê tự tìm tòi học hỏi, vượt khó, cũng như có mục đích và phương pháp đúng đắn. Nếu như cha mẹ thực sự hiểu và giải thích được cho con về tinh thần hiếu học, chắc chắn, chính chúng cũng chẳng coi bài tập về nhà là cái gì đó quá quan trọng mà còn miệt mài tìm đọc thêm sách để hiểu sâu hơn những vấn đề đã được học ở trên trường.

Về việc đánh giá một đứa trẻ mới là vấn đề nan giải của các phụ huynh. Các phụ huynh hoảng hốt khi con mình không còn danh hiệu nào nữa để khoe, như thể sợ rằng cái danh hiệu đạt hay không đạt có thể giúp phân loại chính xác các đứa trẻ. Có nhiều bài báo tương tự phản ánh sự hoang mang của các phụ huynh khi bỏ chấm điểm thì làm thế nào biết được sức học của con. Chúng ta hoàn toàn có thể trò chuyện và chơi cùng con để quan sát những thực tế mà con bộc lộ. Nếu muốn biết con có viết văn hay không, phụ huynh có thể đưa con đi chơi đâu đó và bảo con viết cảm nhận về chuyến đi, hoặc bảo con đưa ý kiến riêng của mình về một vấn đề nào đó con quan tâm. Nếu muốn biết con cộng trừ nhân chia tốt hay không bạn có thể sớm cho con tiếp xúc với việc tiêu tiền. Con trai tôi từ khi 5 tuổi mỗi khi vào cửa hàng mua gì tôi đều đứng riêng ra một góc để cháu tự trả tiền với người bán hàng. Chúng ta hãy chơi cùng con các trò chơi sáng tạo, đưa con cái ra ngoài thật nhiều, trên đường đi trò chuyện với con về thiên nhiên, địa lý, đặt các câu hỏi cho con, chơi trò đố vui, sẽ biết ngay được con mình như thế nào. Các phụ huynh không nên quá phụ thuộc vào việc đánh giá ở trên trường mà cần kết hợp cả những biểu hiện của con trong đời sống thực tế.

Tôi mới đọc qua trên một diễn đàn có một mẹ hốt hoảng rằng thôi từ nay không còn danh hiệu học sinh tiên tiến nữa nghĩa là con mình bị quá nhiều áp lực để vươn lên học sinh toàn diện. Tôi cũng không biết rằng chúng ta đang sống trong thời đại nào nữa mà mọi người vẫn còn phải dựa vào những danh hiệu học sinh toàn diện và học sinh tiên tiến. Chúng ta cũng từng đi học và từng biết rằng những danh hiệu này đôi khi đê có được nó, đằng sau có biết bao nhiêu là chuyện tiêu cực, hoặc là con cái mình quay cóp để được, hoặc là thầy cô tự nâng điểm cho trò để được. Tôi chợt nghĩ rằng may mà bộ bỏ bớt các danh hiệu đi khỏi tốn tiền in giấy khen. Nếu thực sự có những phụ huynh kêu cứu như thế này, có khi bộ cần có thêm một khóa đào tạo cho phụ huynh nữa, may ra mới cứu được các cháu.

Đoàn Minh Hằng

Mùa hè

Ngày…

Mùa hè có cái vẻ gì đó rắn rỏi, quyết liệt. Nó đến lúc nào mà tôi chẳng hay, bỗng một hôm đi ngoài đường, khi khoác bên ngoài một chiếc áo mỏng, váy dài quá gối, tôi chợt thấy tất cả các chị em đã mặc áo vai trần, váy ngắn rồi. Tôi cũng cởi bỏ chiếc áo khoác để lộ chiếc áo sơ mi vai trần và bước đi, theo nhịp điệu của những đôi chân trắng ngần của các cô gái.

Tôi trở nên tinh tế vô cùng với sự sống. Khi về đến chân cầu thang, một người da đen lướt qua tôi, tôi ngửi thấy mùi không rõ là nước hoa hay thứ nước sức gì đó nồng nặc trên người, rẻ tiền. Nhưng tất cả những chi tiết nhỏ lướt qua trên đường, như những cặp chân trắng ngần, hay mùi nước hoa của ai đó lướt qua, hay mùi của tiệm bánh mỳ đầu phố, đều gợi nhắc tôi về một sự sống. Khi về nhà tôi dọn phòng cho con, cạnh giường nó chúng tôi để một bể cả và mấy cây xương rồng. Thực ra cái âm thanh trong nhà mà tôi thích nhất, đấy là tiếng cá quẫy. Thi thoảng, nghe thấy tiếng cá quẫy, tôi vui, tôi chẳng biết vì sao nghe thấy tiếng cá quẫy tôi vui, nhưng sự thực thì đó là như vậy. Tôi đã quên tưới cả những cây xương rồng, nhưng chúng vẫn xanh tươi. Những ngày đầu mùa hè, khi nằm nghỉ, tự dưng tôi cảm nhận thấy rõ từng hơi thở của mình. Một cảm giác dễ chịu của sự sống.


Ngày…

Tôi chậm rãi nướng bánh mỳ, thấy mấy quả chuối đã ngả sang đồi mồi tôi chậm rãi cắt từng lát nhỏ đặt lên miếng bánh mỳ, khi đó khó khăn hơn cho việc phết socola lên đó, nhưng tôi vẫn ăn được ngon lành. Cái vị chuối chín quyện cùng socola thật tuyệt. Chậm rãi phết socola lên miếng bánh mỳ thứ hai, rồi mới đặt chuối lên, tôi đã có một bữa sáng chậm rãi thảnh thơi đến hoàn hảo, kèm theo một ly sữa. Ăn một cách chậm rãi và tận hưởng nó, là việc mà tôi ít khi làm. Tôi đang làm những việc đơn giản nhất là tận hưởng cuộc sống một cách trọn vẹn, từng khoảnh khắc, như thể cuộc sống ôm trọn lấy tôi và tôi cũng ôm trọn lấy cuộc sống.


Ngày…

11h30 trưa, mình vào bếp. Một miếng quenelle và một nồi súp còn thừa từ đêm qua mình mang ra hâm nóng lại. Trong khi cắn một miếng quenelle mình lấy một miếng steak hache trong tủ đá bỏ vào chảo, đậy nắp lại. Cái đặc biệt ở đây là, lưỡi mình cảm nhận được vị béo ngậy của quenelle, lâu rồi mình ko ăn món này. Trong khi nghe những âm thanh xèo xèo trên chảo, mình nhìn thấy cốc trà cũ từ đêm qua, bèn nhớ rằng mình có thể uống trà, nên mở vòi cho vào bình nước siêu tốc để đun, rồi múc súp cho vào lò vi sóng làm nóng lên. Trong lúc chờ mọi thứ chín, sôi và nóng, những âm thanh náo nhiệt của chúng đều vang lên rộn rã, mình ngồi thong thả bóc những quả óc chó, vỏ chúng cứng và ruột thì mềm một cách dễ chịu. Cảm giác dễ chịu là ko phải ruột của loại óc chó nào cũng mềm như vậy. Vị súp thật ngon. Tự dưng cảm nhận được vị ngon của cái món đơn giản mình cũng thấy vui. Rồi mình cắn một miếng steak hache, thấy nhạt nhẽo, và mình cũng vui khi cảm thấy vị nhạt của nó, vì khi ăn nó cần thêm một chút mù tạt. Nhưng mình ko dùng loại mù tạt cay thật là cay, mình dùng savora. Trong tủ lạnh không còn một loại rau nào, giỏ để hoa quả chỉ còn lại mấy quả cam, mình thèm rau quá.

Phải rồi, trong tiểu thuyết, nhất định phải có âm nhạc, vị của rượu hay một món ăn nào đó. Chúng sẽ làm cho độc giả điên cuồng mà đi kiếm nghe loại nhạc đó hoặc nhất định phải nếm một loại rượu nào đó chỉ vì đọc cuốn sách của mình

[Ảnh chụp Bi trên bãi biển La Rochelle, chỉ mang tính chất câu view]

Tháng 5

Lúc này cây trong vườn đã vươn lên những tán lá xanh mướt, một mầu xanh rắn rỏi, không đầy mong manh và ủy mị. Nó giống như con người và tâm trạng của mình. Bớt dễ vỡ hơn. Trưởng thành nhiều hơn. Không có cảm giác muốn dựa dẫm nương tựa vào ai. Nhưng cũng vì thế, có thể sẽ lạnh lùng, khô khan, khó gần, khó tin và khó có nhiều xúc cảm hơn. Nhưng chẳng sao, lúc này con đã lớn, mình cần phải làm việc, thế thôi. Có thể 3 năm qua, do tập trung thời gian vào chăm sóc con cái nên có nhiều khoảng trống trong thời gian để suy nghĩ, và vì quá suy nghĩ nên chuyện nhỏ chuyện to gì cũng thành bi kịch. Bây giờ thì chấm hết, chấm hết những nỗi sợ hãi vô hình, những tiếng lao xao của người đời, những ghen ghét đố kỵ hận thù, những ảo tưởng về cái đẹp, những thòng lòng vô hình mà thực ra đó là sản phẩm của sự suy nghĩ quá nhiều và trí tưởng tượng phong phú theo chiều hướng tiêu cực.

Mấy ngày hôm nay làm việc nhiều hơn, tuy chưa tập trung cao độ, nhưng có nhiều tiến bộ. Có điều, mỗi khi cần lắng sâu viết vài dòng ghi chép là cũng phải ép mình. Vì nghĩ ít nên cũng cảm thấy các suy nghĩ ko được sâu. Mà thật ra, nghĩ sâu để làm gì. Để lại tự dìm mình xuống tận đáy sao? Nhiều khi những cơn suy nghĩ ùa đến, tự nhủ, thôi đi làm cái gì đó. Và thực sự thấy khá hiệu quả ở chỗ, khi ta đi làm bất cứ một việc gì đó kể cả nấu nướng, ta đều cảm thấy vui tươi. Hoạt động làm ta vui, hành động làm ta vui. Ta nhìn lại chặng đường đã đi qua, dường như những nỗi buồn đã ở khuất xa sau màn sương bàng bạc, ta không muốn bước chân trở lại những vùng đó.

Bởi, tự nhận biết về bản thân, thấy mình chưa có những hạt nhân cốt lõi về sự hiểu biết và sự nghiệp. Khi chưa có đầy đủ hai thứ đó, ta luôn cảm giác chơi vơi và có ý dựa dẫm vào người khác, hoặc ta chưa có đủ sự ung dung tự tin tự tại. Nền tảng của sức khỏe mạnh, ý chí mạnh, tâm hồn mạnh, mới có thể giúp cho các mối quan hệ xã hội là nơi cộng cộng ++ các giá trị với nhau, giúp nhau thăng hoa và tăng tri thức trong cuộc sống. Khi ta không bị ảnh hưởng bởi người khác, ko sợ người khác, ta có thái độ ung dung tự tại hơn. Yếu đuối, ủy mị, dựa dẫm chỉ làm hình ảnh của ta trở nên thấp hèn. Khi ta có những giá trị bền vững, từ bên trong ta tỏa ra thứ ánh sáng êm dịu cuốn hút một cách tự nhiên, không cần phải gồng lên thể hiện bản thân, mà thực chất nhìn vào bên trong vẫn toàn các giá trị rỗng.

Trong cuộc sống, đã từng quen biết mấy người chả ra gì suốt ngày võ mồm quạc quạc đi dậy dỗ người khác, nhưng lại từng quen biết những người hiểu biết vô cùng mà lại khiêm nhường kín đáo. Mình trọng những người làm việc chăm chỉ, có chỗ đứng vững vàng trong cuộc sống, có sự hiểu biết vô biên nhưng hết sức khiêm nhường. Mình cũng muốn là người như vậy. Và mình đang cố gắng hàng ngày, từng giờ từng phút.

Sẽ không còn phút giây phù phiếm nào của cuộc đời. Cuộc sống sẽ ùa vào lòng ta, và ta ùa vào lòng cuộc sống.

Kể chuyện một buổi tập yoga cho trẻ em (phần 1)

Hôm qua có khoảng 6 gia đình tham gia, tổng cộng có 8 bạn nhỏ từ khoảng 4 đến 8 tuổi có bố mẹ đi cùng. Cô giáo dậy yoga cười rất duyên. Đầu tiên cô nói, mỗi người đều tự giới thiệu tên của mình nhé và hãy nói bây giờ tôi đang cảm thấy thế nào, là mặt trời rực rỡ, làn gió mát lành hay những chiếc lá đang đung đưa.

Xong màn giới thiệu cô nói, bây giờ chúng ta hãy tưởng tượng trước mặt là một chậu mầu rất lớn, nào chúng ta cùng dùng hai tay trộn mầu lên, rồi, sau đó bôi hết mầu lên mình đi, bôi lên mặt, lên tay, lên ngưc, các bàn chân, các ngón chân. (Thực ra là cô đang nói về động tác dùng bàn tay xoa khắp cơ thể, nhưng với trẻ thì để chúng tưởng tượng đang bôi mầu lên mình, ồ được nghịch bẩn thì thật thích có phải ko?) Sau khi bôi mầu xong cô bảo, hãy tưởng tượng cái sàn nhà là mặt giấy phẳng nhé, chúng ta dùng cơ thể của mình để vẽ đi. Thế là cả người lớn trẻ em nằm lăn ra sàn nhà vẽ tranh.

Sau đó cô bảo mọi người cùng đứng dậy, chúng ta tưởng tượng mình là những cái cây nằm trong bể cả hoặc trong lòng đại dương, giơ tay lên nào, tưởng tượng bên trên là mặt nước nhé. Bây giờ nước đang đung đưa, chúng ta uốn người nhẹ nhàng theo dòng nước đi. Ồ có con cá lượn qua, hấp, chúng ta đánh mông sang một bên tránh nào, hấp, lại có một con cá nữa, đáng mông sang để tránh nào. Ồ, có một bạn nào đó đang khuấy động làn nước, làm cho cây trong bình nghiêng ngả, chúng ta cũng nghiêng ngả người đi, rạp người xuống, rồi lại uốn người lên, nước hết động rồi, mình lại đung đưa người nhẹ nhàng mềm mại nào.

Bây giờ chúng ta tưởng tượng mình là quả bóng bay nhé. Quả bóng bay đang được thổi phồng. Nào, giơ vòng hay tay lên trên đầu, hít vào. Quả bóng bay xì nào, thở ra và chu mồm phì phì thật mạnh nhé. Nào, thổi bóng bay, giơ tay lên, hít vào, bóng bay xì nào, thở ra, chu mồm phì thật mạnh phát ra âm thanh nhé.

(Buổi học khá thú vị còn hơn chục động tác nữa, sẽ viết tiếp sau)

[Dịch truyện] Bạn thân của tôi (1)

Thành phố nơi tôi sống không phải là một thành phố đặc biệt. Nó không quá lớn cũng chẳng quá nhỏ và dù sống ở phía bắc, nam, đông hay tây, thật ra, chẳng có gì khác biệt. Dẫu vậy, chúng tôi đang chuẩn bị chuyển nhà lần nữa.

Đã 10 năm rồi kể từ khi tôi sinh ra, việc chuyển nhà này xảy ra ít nhất 4 lần. Tôi tự hỏi liệu rằng có một ngày cha mẹ tôi sẽ dừng việc di chuyển này không. Vừa khi tôi bắt đầu cảm giác nơi đây là nhà, chúng tôi lại di chuyển nhà lần nữa. Hầu hết thời gian, việc chuyển nhà diễn ra bởi vì bố mẹ tôi tin rằng họ đã tìm được một nơi nào đó tốt hơn vì giá rẻ hơn. Chỉ có họ mới tin vậy. Thật ra khi chúng tôi không có tiền thì ở đâu cũng như nhau.

Nhưng tôi không nói gì với họ cả, điều này sẽ hoàn toàn làm họ phiền lòng.

Thêm vào đó, tôi cũng phải tự thừa nhận rằng mỗi một lần chuyển nhà tôi đều mang theo một niềm hy vọng mong manh… Rằng cuối cùng, trong tòa nhà mới, hoặc có thể trong căn hộ ngay cạnh, sẽ có MỘT NGƯỜI BẠN THÂN, người mà sẽ không làm tôi chán ngấy, người mà sẽ không bao giờ phản bội tôi, người sẽ là bạn thân nhất của tôi, suốt cả cuộc đời.

Bố cũng có một bạn thân, chú Roberto.

Chú nói họ biết nhau từ lâu lắm rồi, kể từ thời họ cùng nhau mài đũng quần trên ghế nhà trường, có tất cả các điểm chung và hàng tá những kỷ niệm nghịch ngợm mà họ làm cùng nhau.

Đoàn Minh Hằng dịch

(còn tiếp)

Những ghi chép ngắn

Tôi ngồi ăn hạt dẻ. Tôi cầm cái kìm kẹp vào cái hạt cứng và bóp nhẹ. Không hiểu bằng cách nào đó những chiếc vỏ cứng vỡ ra mà nhân bên trong không hề sứt mẻ. Tôi thử đi thử lại nhiều lần và thấy rằng lực bóp của cái kìm chỉ tác động đến phần vỏ cứng. Giữa vỏ cứng và phần hạt mềm có một khoảng trống. Sự vỡ của vỏ hạt dẻ dừng lại trước khi chạm đến phần hạt. Và vì hạt đặc, mềm, không rỗng nên khó vỡ hơn.

***

Hôm qua, trong phần chụp ảnh của mình, tôi thấy mình chụp 1 cảnh sinh viên ngồi trước cửa caféteria. Góc chụp đứng từ rất xa và chỉ chụp toàn lưng sinh viên quay về phía mình. Đó là bức ảnh tôi không thích lắm. Bởi những khoảnh khắc bất gặp những hình ảnh con người tôi ưng ý nhất và ở cự ly gần nhất thì tôi không dám chụp. Vì tôi tôn trọng sự riêng tư và tự nhiên của con người. Đôi khi tôi có chụp lén người khác nhưng thường là lúc họ không biết và ở khoảng cách xa. Những khoảnh khắc trước cửa cafeteria tôi không giơ máy lên chụp, vì lúc đó chính tôi cũng bị đắm chìm trong không gian đó. Tôi ngắm họ, cảm nhận họ và không chụp và để cho họ ra đi.

***

So sánh ai hơn ai trong cuộc sống là một việc thừa thãi vì con người là tổng hòa của nhiều giá trị trong đó có những giá trị người ta không dễ dàng nhìn được bằng mắt, và, người nào càng thực sự hiểu biết, tri thức, tài hoa thì lại càng biết khiêm nhường. Người ta càng sống càng hiểu rằng, kẻ thù lớn nhất của cuộc đời mình là chính mình, người cần vượt qua nhất cũng là chính mình, người hiểu mình nhất cũng là chính mình. Khi đối diện với lương tâm, bản ngã, nội tâm hay cuộc đời của mình mà bản thân mình có thực sự hiểu mình hay không, có chấp nhận nổi mình hay không, mình có thể đổi thay, vươn lên hoặc hướng thiện hay không mới là điều đáng nói.

Đối diện với tất cả những thứ hào nhoáng và trơn tuột bên ngoài là những tâm hồn sâu thăm thẳm, mà hành trình của nó, bạn sẽ trầm lặng đi suốt cuộc đời để biết yêu thương, vị tha, khiêm nhường và an nhiên. Nếu bạn chỉ cần mảy may nuôi dưỡng trong lòng sự ghét bỏ, ganh tị, hận thù, hả hê khi người khác thất bại vấp ngã, thì tự bạn quàng dây trói vào cuộc đời bạn. Vì ai cũng bận sống cuộc đời của họ, của chính họ, với những nỗi niềm, ước mơ, khắc khoải, hạnh phúc hay khổ đau của họ. Trong khi những người bận sống cảm nhận được sâu sắc những khoảnh khắc họ có mặt trên đời, thì bạn làm sao có thể cảm được khi chỉ nhìn thấy vài sự kiện nổi lên trên bề mặt (mà có thể bạn chỉ có cơ hội để nhìn thấy trên facebook) hoặc qua lời ai đó. Mỗi người chỉ có một cuộc đời mà thôi.

Kỳ nghỉ cuối tuần

Chúng tôi đi xe trong mưa về phía ngôi nhà gỗ có cánh cửa đỏ quen thuộc cách thành phố hơn 1 tiếng chạy xe. Đây là ngôi nhà của chú dì của chồng chỉ để dành cho gia đình vào những kỳ nghỉ. Chú dì sống ở Mulhouse, một thành phố nhỏ cách Lyon gần 400km. Thi thoảng chúng tôi có đến đó vào dịp hè, nhưng đa số chúng tôi gặp nhau tại ngôi nhà gỗ nhỏ ở Verzé cách Lyon không xa. Chồng tôi gắn bó với chú dì từ nhỏ, từ khi những đứa con của họ chưa ra đời, nên chúng tôi luôn cảm nhận được những tình cảm đặc biệt đầy ấm áp của đôi vợ chồng này. Lần đầu tiên đến đây vào tháng 11.2011 ngôi nhà mang cho tôi rất nhiều xúc cảm. Hơn 3 năm rưỡi qua, tôi đã đến đây nhiều lần, mỗi lần là một mùa khác nhau, ngôi nhà vẫn vậy, những thói quen uống trà chơi xếp chữ của cả gia đình và mỗi tối vẫn vậy, nhưng cỏ cây mỗi mùa đều khác mang đến nhiều xúc cảm khác lạ. Và tôi nhìn thấy sự vận chuyển của thời gian qua những đổi thay của mỗi người. Bởi thời điểm chúng tôi đến đây cùng nhau lần đầu tiên, con trai tôi vẫn ở VN, tôi cùng chồng và Alice, con gái đầu của chú dì ngồi trong vườn sưởi nắng, nói về tương lai của chúng tôi ở Pháp sẽ như thế nào, tôi sẽ bán cửa hàng cafe sách hay giữ lại và điều hành từ xa. Cái cây thông trong vườn rất tuyệt, nó xòe ra những tán lá cây xanh mướt như một chiếc ô. Cho dù mùa nào, cây trong vườn đều đổi sắc, thì khi nhìn cây thông này từ cửa sổ tầng hai, ta vẫn thấy từng lớp lá chồng lên nhau một mầu xanh đầy chung thủy. Thời gian đã phủ chồng nhiều lớp lên nhau, chúng tôi lớn lên và đổi thay theo nhiều nghĩa, và vẫn hội tụ về đây trong những kỳ nghỉ. Từ đầu năm nay, dưới gốc cây thông này còn có nhiều điều hơn tôi mơ ước năm nào. Khi chúng tôi và Alice ngồi dưới gốc cây này, tôi từng nghĩ, cảnh đẹp và yên bình quá, rồi mình sẽ đưa con trai tới đây. Khi đó, Alice mới tốt nghiệp đại học, yêu một chàng người Hy Lạp và phải gần bốn năm sau chúng tôi mới gặp lại. Vì khi tôi chuyển sang Pháp sống thì Alice cũng lấy chồng và ở lại Hy Lạp, sinh con, đến nay mới kéo cả gia đình về Pháp. Hai kỳ nghỉ gần đây, khi về đây cùng nhau, chúng tôi ngồi uống trà, chơi xếp chữ, trò chuyện trong khi bọn trẻ lúi húi trong vườn tìm ốc sên, sâu bọ…Những đứa trẻ sinh ra, lớn lên, và chúng tôi ngồi cùng nhau, có thể rồi chúng tôi sẽ già đi. Nhưng nhìn bọn trẻ tôi đều cảm thấy cuộc sống có gì đó kỳ diệu. Chúng tôi sẽ chẳng thấy chúng tôi đổi thay gì hết dù có thể có nhiều đổi thay trong tâm hồn. Nhưng chúng tôi thấy được những cái cây lớn lên, thay lá ra hoa, kết trái, như thấy nhìn thấy rõ bọn trẻ lớn lên từng ngày.

Đi qua những vòm cây xanh và quanh co vùng đồi, chúng tôi đã thấy bóng dáng của ngôi nhà cánh cửa gỗ đỏ. Cây đào trước cửa tháng trước cũng không còn hoa. Nhưng đi từ cổng qua bãi cỏ rộng vào nhà tôi đã nghe thấy tiếng nhạc. Ngôi nhà không tiện nghi nhưng có một dàn loa thật to, nhớ có hôm vào buổi sáng ban mai chú mở nhạc và bọn tôi ngồi bên bậu cửa thật thanh bình. Chú dì có những thói quen sinh hoạt rất tốt, giầu có nhưng giản dị, ăn nhiều rau, hay đi dạo trong rừng, làm vườn, đời sống nội tâm phong phú nên chúng tôi rất thích. Nhà ở Mulhouse trong nhà không có ti vi mà có máy chiếu buổi tối cả nhà ngồi xem phim màn ảnh rộng, hoặc buổi sáng hai bố con chú cùng nghe một bản nhạc rồi bàn luận về nó.

Khi vào trong nhà tôi nhận ra tiếng nhạc không phát ra từ dàn loa, nó từ tầng hai vọng xuống và tôi biết có đứa con gái thứ 2 của chú từ Mỹ về vào kỳ nghỉ này. Một lần ở Mulhouse khi đang ngủ tôi nghe thấy tiếng kèn Sacxophon vọng ra từ đâu đó và chồng tôi nói Laure đang tập kèn ở dưới hầm. Đến đây mấy lần, những dịp không có Laure ở nhà tôi không biết trong ngôi nhà này có một cản hầm rất rộng và trong căn hầm có một phòng tập nhạc riêng của Laure, có đầy đủ cả một bộ trống, dàn loa và kèn. Khi đó Laure đang học ở Strabourg và bây giờ cô ấy đang học tại Mỹ. Tôi lên tầng gõ cửa chào Laure, chúng tôi trò chuyện và được biết Laure về nhà nghỉ hai tuần nhưng luyện tập cho kỳ thì sắp tới. Khi đó tôi nghĩ, nghề nào cũng thế, cần phải luyện tập như thế, và tôi lấy máy tính ra ngồi viết, cắm mặt vào viết, xung quanh là mọi người vẫn đang quây quần trò chuyện. Bọn trẻ chỉ cần có 2 đứa trở lên, chúng nó sẽ tự trông nhau, nên vào những lúc về đây nghỉ, hầu như tôi có thời gian riêng cho mình.

Đến chiều trước bữa ăn, mặt tôi đần ra, đầy mỏi mệt, vì tôi có một file exel tự điền thời gian bắt đầu viết và thời gian kết thúc, tổng số được bao nhiêu chữ. Có những khi thời gian trôi qua một tiếng tôi chỉ viết được một trăm chữ. Viết ghi chép khác viết sáng tác. Viết ghi chép mọi suy nghĩ cứ tuôn trào xuống đầu ngón tay và chỉ cần gõ là xong. Nhưng viết sáng tác, mỗi câu văn tôi viết ra đều hết sức cẩn trọng, chau chuốt, nhưng đầy thú vị vì tôi thấy mình lạc vào một không gian hoàn toàn khác, một không gian đầy sáng tạo của riêng mình. Cả chú dì thấy tôi chống cằm suy tư đều hỏi sao thế. Tôi nói tôi đang viết tiểu thuyết và không biết làm thế nào để cho câu chuyện trôi. Chú nói, hãy kể cho chú nghe biết đâu chú sẽ có ý kiến hay, vì chú có một người bạn cũng là nhà văn nữ, nhưng nhân vật chính của tiểu thuyết là một người đàn ông và nhà văn ấy cũng rất cẩn thận để có thể viết đúng tâm lý khi đóng vai nhân vật tôi là nam giới. Tôi cố gắng dùng vốn tiếng Pháp ít ỏi của mình để kể cho chú nghe đoạn tôi đang viết và tôi cần chuyển đoạn một cách tự nhiên nhất để thoát ra khỏi một không gian của câu chuyện. Thi thoảng có những chỗ khó hiểu tôi bảo chồng giải thích hộ, vì trong chuyến đi nghỉ ở Ý, hầu như tôi không ghi chép gì về chuyến đi, mà toàn bộ dùng để tư duy cho cuốn tiểu thuyết tôi sẽ viết. Trong những chuyến chạy xe dài, tôi vẫn thường kể cho chồng nghe về nhân vật, cốt chuyện mà tôi đang hình thành sẵn trong đầu. Mỗi một người có một cách viết khác nhau, nhưng tôi hình thành trước vài ý tưởng chính trước khi bắt tay vào viết cụ thể, vì trên đường đi của viết, tôi có thể đi loanh quanh, tôi có thể đổi thay vài chi tiết nhỏ nhưng mục đích cuối cùng của chuyến đi tôi vẫn muốn đến. Nói là vậy nhưng khi bắt tay vào viết mọi thứ hoàn toàn khác với những gì mình nghĩ, tất cả đều đổi thay khi bắt đầu ngồi một mình với không gian của câu chuyện. Và đúng là nếu không viết hàng ngày mọi thứ sẽ bị cuốn trôi đi. Vì thế, dù mang theo sách bên mình, tôi đã xếp sách sang một bên và tập trung vào viết.

Khi tôi cắm đầu ăn thì chú bắt đầu nói, chú có ý kiến này, và chú nói một ý tưởng thật hài hước. Tôi rất thích vẻ nhiệt tình của chú. Buổi tối, sau khi cả nhà uống trà, chơi xếp chữ và về phỏng ngủ, tôi trò chuyện với chồng về rất nhiều thứ mà tôi đã suy ngẫm rất sâu. Sáng hôm sau tôi dậy sớm nhất nhà ngồi viết khi lò sưởi đã nguội lạnh hết củi. Lúc mọi người lục đục tinh giấc, bọn trẻ chí chóe trêu nhau bên bậc cầu thang, tôi lại trở lại phòng chui vào chăn ấm với chồng. Thi thoảng, thằng con lại mở cửa phòng chạy vào khoe bắt được một con bọ bị chết hoặc cái lông chim đẹp nó kiếm được. Khiến chúng tôi nhịn cười và bắt nó khép cửa khi trở ra. Rồi chúng tôi cùng nhau xuống nhà ăn sáng. Tôi ăn xong hai miếng bánh mỳ bơ mật ong rồi mở cửa nhìn ra khu vườn xanh tươi lấp lánh dưới ánh nắng mai, rồi ngồi cạnh lò sưởi cắm mặt vào viết. Dì đang nướng bánh mỳ nói với mọi người rằng tôi đã tìm được một góc rất lý tưởng ngồi viết vì mùi củi và mùi bánh mỳ nướng thật thơm. Khi tôi viết những dòng cuối cùng của ghi chép này, ngẩng mặt nhìn chồng đang ngồi bên cạnh hỏi con đâu rồi anh, chồng tôi đang đọc sách ngẩng lên bảo anh không biết. Thực ra là chúng tôi biết nó đang cùng con và chồng của Alice ra vườn tìm ốc sên từ đời nào rồi.

==

Khi chúng tôi đi vào chợ trong thành phố cách đó 20 phút chạy xe và quay trở lại thì thấy gia đình một dì nữa của chồng tôi đến mang theo hai đứa cháu. Bọn trẻ nghịch ngợm chạy nhảy khắp nơi, chơi những trò bẩn nhất của các loại bẩn còn người lớn vẫn ngồi uống trà, ăn socola kể chuyện về những chuyến du lịch gần đây nhất. Khi thấy người lớn cắt cỏ làm vườn bọn trẻ đòi làm theo và lúc trời đổ mưa thì tất cả vào nhà ăn kem rồi tống lũ trẻ vào phòng tắm. Buổi tối, cả nhà lại kéo nhau vào thành phố nghe nhạc. Lúc cả nhà đang nhốn nháo với bọn trẻ ăn ăn uống uống bữa gouter buổi chiều thì tôi đang cắm mặt viết nên khi được hỏi có đi nghe nhạc không thì tôi gật đầu. Đến lúc sắp đi tôi mới phát hiện ra rằng cả nhà đi hết chỉ mình chồng tôi nhận ở nhà trông bọn trẻ nên tôi muốn ở lại. Chồng tôi bảo mọi người đặt chỗ rồi nên em đi đi. Cuối cùng tôi ở lại, chẳng phải vì cần viết, cần đọc sách, mà tôi thực sự buồn ngủ. Thế là tôi đi ngủ theo giờ của bọn trẻ.

Đến nửa đêm tôi chẳng tài nào ngủ được bèn mò xuống dưới nhà cạnh lò sưởi viết tiếp. Viết được khoảng một tiếng thì thấy tiếng Laure chào tôi từ ngoài cửa. Tôi chạy ra hỏi Laure rằng lại đi câu net à. Laure bảo không, về rồi, đi từ lúc 2h đêm, và đã nghe được một tiếng rồi. Câu chuyện là như thế này. Đây là nhà chi dành riêng cho các kỳ nghỉ nên không có sóng mạng điện thoại, không có internet. Chúng tôi có password wifi nhà hàng xóm và có thể vào ngồi cái bàn trong sân của họ mà dùng, hoặc có thể đứng thập thò ngoài cổng mà không bị gọi cảnh sát.
Laure có một cô bạn thân ở bên Mỹ, cũng là người Pháp và họ quen nhau ở Strabourg được một năm rưỡi, khi sang Mỹ học lại học cùng nhau. Hôm qua và hôm nay là ngày thi của cô ấy. Laure học kèn Sacxophone và cô bạn học đàn Cello. Và khi cô ấy biểu diễn, cũng là bài thi quan trọng, thì ở Pháp là 2 giờ đêm và vì là bạn thân nên đêm nào Laure cũng mò sang sân nhà hàng xóm, cầm ô ngồi giữa trời mưa xem bạn biểu diễn trực tiếp qua máy tính. Hôm qua khi Laure kể vợ chồng tôi đều gật gù. Đêm nay nếu không ngồi viết tôi cũng không trực tiếp được thấy cảnh Laure trở về trong cơn mưa và còn hồ hởi nói bên ngoài mưa to lắm và vội vàng bật laptop khoe tôi những bức ảnh chụp qua màn hình cô bạn đang biểu diễn Cello. Laure nói, ở bên Mỹ khi cô ấy biểu diễn em đều chụp ảnh cho cô ấy. Thực ra em có thể xem lại đĩa nhưng em thích xem trực tiếp hơn. Vì cô ấy là bạn thân của em. Không còn gì để nói hơn, rằng chắc hẳn ai cũng mơ ước có một tình bạn đẹp như thế.

Tháng 5

(Viết theo trường phái Bốn mùa trời và đất)

Tháng năm đến cùng những cơn mưa nhỏ gối đầu lên nhau từ những ngày cuối tháng tư. Những đêm tháng tư nằm nghe được từng tiếng mưa rơi tí tách để rồi sớm mai ra thấy cả cỏ cây đều ướt sẫm một mầu non tơ, mơn mởn. Tháng ba là mùa xuân của hoa đào và khi những cơn mưa đến sẽ là mùa của lá non mở hội. Trên những cành cây chổng ngược lên trời như củi khô suốt nửa năm trời, bổng trổ ra những chùm lá non lấp lánh trong ánh mặt trời. Cây đào thẫm đỏ góc vườn cũng bị sắc xanh quét qua một vệt. Đi xa về ta chẳng còn nhận ra khu vườn của mình. Nếu như không sống cùng loài cây, ta chẳng bao giờ thấu hiểu sâu sắc cảm giác hồi sinh. Từ trong tâm hồn ta, theo một quy luật nào đó của cuộc sống, sau những mệt nhoài, khô héo, một ngày kia bổng nở bừng lên những bông hoa xinh đẹp. Khi tâm hồn được hồi sinh, có một điều gì đó không thể nào cưỡng nổi, mầm non cây cỏ cứ như có phép diệu kỳ nào đó, ở đâu đó mọc lên, đâm chồi, nảy nở mãi khiến ta thấy cả một vùng xanh biếc trong ta.

Những đám mây cuối tháng tư trôi dạt như sóng biển sau cơn mưa. Trời không lạnh nhưng gió nhắc nhở ta mặc thêm áo ấm, hoặc chúng ta sẽ chọn đi qua những con đường không có bóng râm. Hãy đi tắm trong ánh nắng mặt trời sau những cơn mưa đêm. Trên những con đường thân thuộc không còn bóng đào phai cuối tháng ba, không còn bóng đào sẫm đầu tháng tư, cuối tháng tư chỉ còn vài cây hoa tím ngắt vẫn trổ bông. Tháng 5 là mùa của hoa hồng. Những bông hoa hồng sẽ ở lâu hơn cùng chúng ta cho đến tận mùa hè. Thương lắm thương lắm những cánh đào phai, khi chúng rụng, ta như thấy được tâm hồn mong manh của mình bị rơi theo cùng những cơn mưa. Cuộc đời sẽ thật vô nghĩa khi trong lòng ta không có một điều gì để tha thiết. Mà những khi tâm hồn thiết tha thì đều mang theo một vẻ đẹp đầy mong manh như cánh đào phai.

Ngày đầu tiên của tháng 5 trời cũng mưa nho nhỏ nghiêng nghiêng qua ô cửa sổ. Nhưng trên những tán lá mới trổ từ mấy hôm trước đã lấp ló những cành hoa trắng. Mỗi một sự đổi thay của thiên nhiên đều mang trong lòng ta một cảm giác ấm áp, nhắc nhở ta về sự chuyển động của thời gian. Tất cả mọi cỏ cây, dù không di chuyển, nhưng chúng đổi thay mạnh mẽ từng ngày từ nhựa sống bên trong. Chúng có sức mạnh nội tâm vô biên, mà ta không có. Nếu ta không chuyển động từ bên trong, ta cũng chỉ là một cái cây không biết đơm hoa, không biết trổ lá.