Thang máy Sài Gòn.

Thang máy Sài Gòn là cuốn tiểu thuyết thứ sáu của nhà văn Thuận, mới ra mắt độc giả năm 2013 tuy đã được hoàn thành từ ba năm trước. Sau 11 năm kể từ cuốn tiểu thuyết đầu tiên được ấn hành vào năm 2002, người đọc đã quen thuộc và háo hức chờ đợi các tác phẩm của Thuận, và tất nhiên, có một chút kỳ vọng. Bởi văn của Thuận tuy lạ so với người khác, nhưng nếu không mới cho với chính mình, thì món lạ ăn mãi cũng quen.

Thang máy Sài Gòn, đọc qua thì thấy hoàn chỉnh hơn hẳn so với các tiểu thuyết trước, nhưng vẫn thấy những dáng dấp quá thân quen. Vẫn nhân vật nữ tha hương nơi đất Pháp, làm nghề dạy học, sống một mình cũng với đứa con nhỏ (giống trong Chinatown). Vẫn mở đầu tác phẩm bằng một biến cố, sau đó nhân vật biến thành thám tử đi theo dõi người khác (giống trong T mất tích). Vẫn những câu chuyện về bố mẹ trong thời bao cấp ưa bệnh thành tích và tình cảm chẳng mặn nồng (giống trong VânVy). Vẫn có một người anh ở Việt Nam giầu có tiêu tiền như nước và một người em gái sống xa quê trong tằn tiện (giống Paris 11.8). Vẫn một Paris rất khác với những câu chuyện kể về người dân nhập cư, chuyện ngoại tình. Vẫn một Việt Nam quen thuộc với bệnh ưa thành tích, lối sống giả tạo, quan hệ gia đình lỏng lẻo, bi kịch hạnh phúc của từng cá nhân… Và cuối cùng, vẫn giọng văn giễu nhại, hài hước, bông đùa trước mọi vấn đề nghiêm túc, kể cả chính trị, chiến tranh hay tình yêu đôi lứa.

Những độc giả có kỳ vọng cao hẳn sẽ thất vọng vì họ không tìm thấy điều gì mới sau hơn mười năm ăn vẫn mãi một món. Thậm chí họ còn có ý mong mỏi ở những tác phẩm sau, nhân vật của Thuận bớt tưởng tượng đi, hành động nhiều hơn và nhân vật “tôi” hay “cô” gì đó đừng là một cô gái mặt khó đăm đăm, kém nhan sắc, học hành giỏi giang nhưng suốt ngày suy tưởng.

Như trong bài viết Đi vào “cuộc chơi” của Thuận, tôi đã chia sẻ rằng, khi tiếp cận văn bản của Thuận, nếu không tìm được chiếc chìa khóa thì rất dễ bị đứng lơ ngơ giữa mê cung của ngôn từ. Nhưng khi đã có chìa khóa rồi, tôi cho rằng bạn sẽ mở ra được khá nhiều điều thú vị.

Về vỏ bề ngoài của ngôn ngữ, giọng văn Thang máy Sài Gòn bớt lạnh lùng hơn ở những chương cuối. Ở kết thúc mỗi chương, tác giả khuyến mại thêm bạn đọc vài câu văn tả cảnh khá mượt mà về mưa rơi, lá vàng… Vậy, bên trong mê cung đầy rẫy những sự kiện, những dịch chuyển của thời gian, không gian và những gương mặt người diễn qua diễn lại trong tác phẩm ấy, ẩn chứa những câu chuyện gì?

Trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin được trình bày ba chồng hộp mà tôi nghĩ là mình đã khám phá được sau khi tiếp cận văn bản.

1. Tình mẫu tử:

Mười mấy năm liền một bên kiên nhẫn gọi để chỉ nhận được những tiếng nhấc bỏ máy, một bên kiên nhẫn nhấc máy để lại bỏ máy ngay sau khi nghe thấy tiếng a-lô. Mười mấy năm một số điện thoại duy nhất. Lấy chồng, sinh con, ly dị, lấy chồng khác, ly dị…vẫn một số điện thoại duy nhất. Như một tình yêu duy nhất. Người ta thường nói nhiều về tình mấu tử”.

Một trong những chiếc chìa khóa của cả cuốn tiểu thuyết là ở đoàn văn này. Một câu chuyện nhỏ về tình cha con của chú Điền, người hàng xóm với cô con gái nằm trong những chương cuối cùng của cuốn tiểu thuyết. Trong suốt hành trình dài, nhân vật “cô” lần theo dấu vết của một bức ảnh cũ được cô cho rằng đó là ảnh người tình Pháp của mẹ. Cô theo dõi người đàn ông mang tên Paul Polotski, gặp gỡ những đồng đội và bạn bè cũ của mẹ ở cả Việt Nam và Pháp. Cô chắp nối hình ảnh mẹ qua những câu chuyện kể và những gì còn nhớ được trong ký ức. Tất cả chỉ là những điều xa vời, chỉ là những dấu vết mong manh, không sao nắm được trong tay một chút tình cảm. Mẹ cô với Đảng, với hoạt động đoàn thể của nhà nước là một người chiến sĩ anh dũng, là một cán bộ xuất sắc. Ai chăm cô, ai nấu cơm cho cô, ai đưa cô đi học? Không phải là mẹ. Mẹ cô có những tâm tư tình cảm thầm kín nào? Cô không biết. Mọi thứ mong manh và xa vời quá, lạnh lùng quá, đến mức trong suốt cả một câu chuyện dài, không hề có một câu văn nào biểu hiện xúc cảm.

Thuận có tài trong việc lấy người này để phản chiếu người khác, lấy câu chuyện này để phản chiếu câu chuyện khác. Trong đó, ở đây, câu chuyện nho nhỏ về tình phụ tử của cha con ông Điền, như một tiếng khóc vỡ òa kìm nén trong lòng bấy lâu của nhân vật tôi. Phải chăng, cô cũng thèm khát sự quan tâm đó, tình cảm đó, dẫu chỉ không lời, nhưng mười năm vẫn còn bền chặt và duy nhất. Tình cảm của mẹ con cô là chiếc hộp lớn mênh mang mà trống rỗng, được kéo dài ra suốt cả không gian và thời gian của cuốn tiểu thuyết. Tình cảm của cha con chú Điền là chiếc hộp nhỏ, chỉ nằm trong một hai chương cuối của cuốn tiểu thuyết, nhưng là chiếc chìa khóa mở ra dòng cảm xúc về tình mẫu tử bị gói ghém quá chặt và quá sâu.

2. Tình yêu:

Anh phải nói với Paul là dù thế nào tôi cũng không quên anh ấy”.

Trong câu chuyện tưởng tượng của nhân vật “tôi”, ở chương gần cuối của cuốn tiểu thuyết. người mẹ nhờ chú Điền sang Pháp tìm gặp Paul để nói với ông ấy như thế. Câu nói này được lặp đi lặp lại nhiều lần, như một day dứt khôn nguôi từ đáy lòng ai đó bị gói ghém quá kỹ càng và muốn thổ lộ ra. “Dù thế nào tôi cũng không quên anh ấy” là sợi chỉ đó xuyên suốt câu chuyện dài của người mẹ, xuyên suốt từ thời chiến tranh cho đến thời bình, chuyển từ không gian của nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội, Sài Gòn, Pháp. Trong chiến tranh, trong những vỏ bọc giả tạo của thời bao cấp, người ta sống phải diễn, người ta sống phải giấu đi con người và tình cảm thật của mình. Yêu đương là bị giám sát, yêu đương là bị kỷ luật, có gia đình rồi lại còn yêu người của phía bên kia chiến tuyến còn là tội tày trời. Đó là sự thật hiển nhiên. Tác giả dầy công kể lể trong rất nhiều trang, đưa ra nhiều tình huống tưởng tượng về chuyện tình của người mẹ với ông Paul, còn lấy thêm dẫn chứng về tình yêu của những người đồng đội của mẹ trong chiến tranh. Nhưng, chuyện này cũng có gì là mới mẻ trong cuộc sống mà chúng ta đã biết, trong văn chương Việt Nam cũng đã cũ mòn.

Cô muốn nói với Kai là dù thế nào cô cũng không quên anh ấy”.

Một câu nói ngắn ngủi này thôi, trong một chương ngắn nhắc đến Kai thôi, chính là chiếc chìa khóa thứ hai mở ra những điều bí ẩn của cuốn tiểu thuyết. Như trong bài viết Đi vào “cuộc chơi” của Thuận tôi đã phân tích, Thuận giỏi trong việc chọn cách phản chiếu cuộc đời ai đó thông qua một câu chuyện khác song song với câu chuyện mình muốn kể. Không ai biết nhân vật “cô” là ai, “cô” đã từng có quá khứ về tình yêu ra sao, cha của con “cô” là ai. Nhưng “cô” có một mối tình với Kai, nếu được gặp lại “cô” chỉ muốn nói với Kai rằng, dù thế nào, “cô” cũng không quên anh ấy. Hình ảnh về Kai chỉ xuất hiện trong một khoảnh khắc khi cô đứng trước gương thử quần áo ở một cửa hiệu. Câu chuyện của cô và Kai, câu chuyện của mẹ và ông Paul, chuyện nào là chính, chuyện nào là phụ? Nào ai biết. Bởi nhân vật của Thuận bao giờ cũng gói ghém những khao khát thầm kín quá kỹ, chỉ chờ một cơ hội để được vỡ òa ra. Cái người ta ít nói đến, đôi khi là điều mà người ta muốn lảng tránh, không muốn chạm đến vào nỗi đau, chứ không phải là không quan trọng. Và như thế, chiếc hộp thứ hai về tình yêu đã hiện ra trước mắt bạn. Một câu chuyện nhỏ về tình yêu được lồng trong một câu chuyện lớn về tình yêu. Chuyện nào là hư, chuyện nào là thực, không phụ thuộc vào độ dài hay độ ngắn của câu chuyện. Điều quan trọng nhất vẫn là một tình yêu được giấu sâu kín trong lòng không thể cất lên lời.

3. Mỗi cuộc đời là một sân khấu nhỏ:

Trong chiến tranh, trong thời bao cấp, tại Việt Nam, tình yêu phải giấu kín. Vậy thì giữa thời bình, ở Pháp, nơi bối cảnh những người đàn ông ngoại tình công khai ở khắp nơi và trong những quán cafe, vì sao một lời nói yêu thương lại khó cất lời đến thế? Nhân vật không biết. Tác giả không biết. Tôi cũng không biết. Ai biết được hết thế giới của tình yêu đâu.

Nhưng một điều chúng ta biết chắc chắn rằng, mỗi cuộc đời là một sân khấu nhỏ. Trong Thang máy Sài Gòn, mọi nhân vật đều diễn rất tài tình. Mẹ diễn, bố diễn, anh Mai diễn, chú Điền diễn, cô Hòa diễn… Cả tiếng Việt cũng còn diễn. Tiếng Việt khi dạy cho người nước ngoài thì khác nhưng nếu người nước ngoài mang đến sử dụng tại Việt Nam thì cần phải hiểu ngược lại trong một số trường hợp đặc biệt. Cả đám tang người ta cũng diễn. Người sống diễn, người chết rồi cũng diễn.

Và tình yêu, tình yêu ở đâu giữa cuộc đời này?

 Đoàn Minh Hằng

Advertisements

Đi vào “cuộc chơi”của Thuận

Thích đọc các tác phẩm của Thuận, nhưng để lý giải vì sao lại thích thì vẫn có một cảm giác mơ hồ, giống như bị gây ấn tượng mạnh khi tiếp xúc ban đầu mà không sao nắm bắt được một cách rõ ràng sau đó. Theo dõi tất cả các bài báo viết về Thuận, dường như không nhiều người phân tích được một cách rõ ràng, trọn vẹn về một cuốn tiểu thuyết của Thuận. Hầu hết các bài viết về Thuận đều ở dạng phỏng vấn, mà qua các câu trả lời của tác giả, người ta mới làm rõ ràng hơn được về điều chị muốn nói.

Đọc văn của Thuận giống như bạn được ăn một món ăn lạ nhưng chưa chắc đã dễ ăn. Không rõ khi lao động nghệ thuật, người cầm bút đã phải vất vả vật lộn với từng câu chữ ra sao, nhưng khi tác phẩm được đến với bạn đọc thì câu chữ trơn tru đến độ người đọc không muốn bỏ một tình tiết nào. Như thể nhân vật, tình tiết, sự kiện… được tác giả sắp đặt bầy binh bố trận hết rồi, khi viết cứ thế mà tuôn trào ra. Như thể mọi kiến thức, trải nghiệm, hiểu biết về xã hội Việt Nam và xã hội Pháp đã ngấm sâu vào chị, khi viết chỉ cần chọn lọc những tình tiết từ vốn sống dồi dào sẵn có để đưa vào tác phẩm.

Đọc các tác phẩm của Thuận, bạn sẽ đứng lơ ngơ giữa mê cung của những tình tiết hóm hỉnh, ngôn từ lặp lại, cấu trúc độc đáo, hiện thực xã hội hiện lên ngồn ngộn, và bạn không khỏi không tự đặt ra câu hỏi, vậy rốt cuộc tác phẩm định nói gì? Còn tác giả thì cứ khăng khăng khẳng định rằng chị không định dùng cả một tác phẩm dài như thế để nêu lên một triết lý cuộc đời, chị chỉ quan tâm đến việc “sáng tạo ra ngôn ngữ của riêng mình” và đi tìm tòi những thể nghiệm độc đáo về cấu trúc của tác phẩm mà thôi.

Như thế, cần phải tìm một chiếc chìa khóa để tiếp cận các tác phẩm của Thuận.

1. Thể nghiệm mới về nghệ thuật:

Khi cầm bút, ai cũng có những mục đích và lý do riêng của mình. Khi tiếp cận bản thảo của Thuận, tôi nhận ra rằng chị thật sự đắm chìm trong cuộc chơi của riêng mình, mải mê với những trải nghiệm đầy mới mẻ của mình, mà độc giả chỉ đơn thuần bị cuốn vào cuộc chơi ấy. Người đọc khi đã tham gia thì không có lối thoát, không có sự lựa chọn khác, buộc phải theo, phải nghĩ, phải cảm, phải tìm ra những lời giải của riêng mình.

Nếu như trong Made in Vietnam tác giả đưa những cái tên có thật vào tác phẩm để hư cấu thì trong hai tiểu thuyết ChinatownT mất tích sau này, Thuận trực tiếp đưa mình vào cuộc chơi, cố tình làm rối trí bạn đọc. Theo dịch giả Cao Việt Dũng, đây là hiện tượng autofiction (tự hư cấu), đặc biệt phổ biến trong văn học Pháp. “Tự hư cấu về bản thân mình, dựa trên một số/nhiều yếu tố tiểu sử có thật, làm lạc lối, rối trí người đọc, gây ra những bất ổn về cảm nhận/nhận biết/đạo đức về sự thật.” [1]

Từ những chi tiết nhân vật trong Made in Vietnam từng học ở Nga, ở Pháp (giống cuộc đời thật của tác giả), cho đến nhân vật T trong T mất tích được cố tình khiến độc giả tìm thấy những nét tương đồng với tác giả. Đoạn vĩ thanh của T mất tích mập mờ một cách hữu ý để người đọc liên tưởng tới việc sự mất tích của T giống như sự mất tích của tác giả ngoài đời, người tạm lánh đâu đó ba tháng để hoàn thiện công việc viết lách của mình.

Các nhân vật trong truyện của Thuận trở đi trở lại đều xuất hiện với công việc vừa dạy học vừa kiêm viết lách. Từ Made in Vietnam (ẗự viết truyện ngắn I´m Yellow) cho đến T mất tích, rồi Thang máy Sài Gòn ta đều thấy nhân vật trăn trở với công việc viết văn như chính tác giả gửi gắm tâm sự của mình vào đó. “Lúc đó, cô đã thử viết truyện ngắn, tối tối ngồi gõ máy tính, gõ mãi gõ mãi vấn thấy văn chương là cõi mơ hồ.” (Thang máy Sài Gòn).

Người đọc có thể đoán già đoán non về những tình tiết hư hư thực thực, nhưng tác giả thật ra chỉ đang bận bịu với cuộc chơi của chính mình mà thôi: “Tôi muốn đóng vai một nhân vật, giống như trong điện ảnh nhiều đạo diễn vẫn đóng vai một nhân vật trong phim của mình vậy” [2] Càng tìm đọc kỹ các tác phẩm của Thuận, ta càng thấy sự chủ động một cách quyết liệt của tác giả trong những thể nghiệm mới của mình khi sáng tác.

Cách xây dựng nhân vật của Thuận khá độc đáo ở chỗ hầu như các nhân vật chính không mấy khi được diễn xuất mà hình ảnh của họ được xây dựng qua tình cảm, suy nghĩ hoặc những mảnh ký ức của những người khác. Cả Thụy trong Chinatown, T trong T mất tích, hay hình ảnh của người mẹ trong Thang máy Sài Gòn đều bị xóa trắng ở thì hiện tại, đều vắng mặt/mất tích/chết và là cái cớ để nhân vật “tôi”/người chồng/người con bắt đầu những cuộc hành trình tìm kiếm của riêng mình. Mỗi một con người, mỗi một cuộc đời đều có những sự thật của riêng mình và Thuận chọn cách phản chiếu một sự thật khác về cuộc đời ai đó thông qua tâm hồn và câu chuyện kể của những người khác. Đọc tác phẩm của Thuận, một lần nữa người đọc lại tự phải hoài nghi về những thế giới song song nằm bên trong nội tâm của con người với cuộc đời có thực trong hiện tại.

Trong Vân Vy Paris 11.8, các nhân vật được sống nhiều hơn, được hành động nhiều hơn, được trực tiếp giao tiếp và kể lể với bạn đọc nhiều hơn về cuộc đời mình. Nhưng các nhân vật được đặt trong sự tổng thể với các nhân vật khác, có sự so sánh tương phản để làm nổi bật lên những số phận, những cuộc đời, những khao khát sống.

Một trong những điểm hấp dẫn và lôi cuốn khác trong cách thể hiện của Thuận là một số tác phẩm bắt đầu bởi một nút thắt, khiến cho các nhân vật là người bình thường nhưng hành động chẳng khác gì thám tử. Người đọc bị cuốn vào một cuộc chơi mới, cùng với nhân vật đi theo dõi các nhân vật khác, hồi hộp tưởng rằng sẽ kiếm tìm được kết quả. Nhưng sự thực thì chẳng có kết quả nào cả. Trong cả T mất tíchThang máy Sài Gòn, cả nhân vật và người đọc đều tham gia vào một cuộc hành trình đi tìm một kết quả này nhưng lại thấy những điều khác trong cuộc sống.

Về cấu trúc, Chinatown được viết theo kiểu truyện lồng truyện trong đó I´m Yellow được lồng vào trong Chinatown. Paris 11.8 phân chương đoạn nhưng là sự kết hợp giữa văn chương và báo chí. Ở mỗi đầu một chương một đoạn tin tức trên báo về nước Pháp. Đến Thang máy Sài Gòn, tiểu thuyết phân chương hồi rõ ràng như một cấu trúc tổng thể. Sau mười năm, trong Thang máy Sài Gòn, độc giả không bị “lôi xềnh xệch” từ Hà Nội sang nước Đức giống như trong Made in Vietnam mà được bay từ Hà Nội, Sài Gòn, Paris để đi tìm những bí ẩn về hiện tại và quá khứ, cũng như những lời giải đáp về tình mẫu tử.

2. Những khát vọng thầm kín

Nhìn nhận vấn đề lịch sử và xã hội theo cách của một nhà văn, Thuận chọn cho mình cách trực diện những góc cạnh rất hiện thực của cả xã hội Việt Nam và Pháp. Cả Hà Nội thơ mộng lẫn Paris hoa lệ đều hiện lên một cách nhôm nhoam có chủ ý trong các tác phẩm của Thuận. Người đang sinh sống tại Pháp đọc các tác phẩm của Thuận rất thích ở những chi tiết hài hước nhưng khá chân thực về xã hội Pháp. Như thể một cách tiếp cận gần gũi hơn về chính sách xã hội, cuộc sống và con người Pháp.

Tôi cho rằng điều làm nên sự đặc sắc và cuốn hút trong các tác phẩm của Thuận không chỉ là phong cách thể hiện như tác giả từng chăm chút, mà chính là góc nhìn và quan điểm của nhà văn về thời cuộc, cùng những gửi gắm về khát vọng thầm kín thông qua cuộc đời các nhân vật.

Thuận chọn cách giễu nhại và hài hước về hiện thực những tháng năm chiến tranh, bao cấp và thời đại chúng ta đang sống. Nhà văn đã khắc họa một cách sống động về xã hội mà ở đó con người ta chưa bao giờ được sống thật với chính bản thân mình. Trong cái xã hội không chỉ nhôm nhoam và đầy giả tạo đó, có những nghịch lý là người Việt ra nước ngoài thì xài tiền như nước. Trong Paris 11.8, từng đoàn khách Việt Nam sang Pháp dùng tiền của nhà nước nên tiêu pha rất thoáng. Anh Mai trong Thang máy Sài Gòn tiêu tiền ở Việt Nam hay nước ngoài cũng chẳng phải nghĩ. Còn người Việt nhập cư ở nước ngoài trong hầu hết các tác phẩm của Thuận đều có cuộc sống tương đối tằn tiện, kham khổ, thiếu thốn.

Trong bối cảnh ấy, người ta phải bận sống cho những cái mác bề ngoài, cho những căn bệnh thành tích, cho những vai diễn, những thứ đầy ồn ào và sáo rỗng. Từng cá nhân phải giấu mình đi cho khỏi bị khác biệt, phải gói ghém những tâm tư thầm kín của mình về hạnh phúc, hoặc làm những cuộc vượt ngục về tinh thần. “Tôi” trong Chinatown, T trong T mất tích, Vy trong Vân Vy, người mẹ trong Thang máy Sài Gòn đều có những uẩn ức và khao khát riêng tư, mà, chỉ có điều đó mới làm họ trở nên khác biệt trong thế giới này. T cuối cùng đã bỏ đi để phá vỡ sự nhàm chán của một cuộc hôn nhân, Vy đi theo tiếng gọi của người tình. người mẹ trong suy nghĩ của người con, có thể có một mối tình thầm kín nào đó với một người đàn ông Pháp.

Bi kịch ấy của cuộc sống là những người thân chẳng hiểu biết gì về nhau, các mối quan hệ là bố mẹ, mẹ con, anh em đều lỏng lẻo. Lỏng lẻo đến mức khi người này biến mất, người kia chẳng có chút khái niệm đầy đủ nào về họ, ngoài những dấu vết hết sức mỏng manh. “Những người ở cạnh mình là những người mình ít quan tâm nhất. Anh có cảm giác anh cũng không biết gì mấy về cả bố lẫn mẹ” (Thang máy Sài Gòn).

Sự hấp dẫn trong các tác phẩm của Thuận chính là ở chỗ tác giả đã xây dựng lên những bi kịch cuộc sống quá thật, quá đúng, với thời đại của chúng ta. Nơi mà tình yêu thương và sự thấu hiểu giữa tâm hồn con người với con người đang cần cất lên tiếng nói. Nơi mà cho dù những năm tháng bao cấp đã đi qua rất lâu, cuộc sống cũng không còn quá nhôm nhoam nữa, nhưng sự giả tạo, bệnh thành tích, những bất công đầy rẫy trong xã hội vẫn chưa hề chấm dứt. Ẩn sau những tiếng cười giễu nhại ấy, người đọc vẫn có thể tìm thấy cuộc sống và nội tâm của mình, đang được gói ghém một cách kỹ càng đâu đó.

3. Chờ đợi những ẩn số mới

Có thể, trong đời sống của những năm tháng bao cấp con người ta không được cất lên những tiếng nói thầm kín, cũng như được sống khác biệt với tất cả mọi người, nên các nhân vật trong truyện của Thuận mải mê sống trong thế giới tưởng tượng của mình.

Thời đại của những năm đầu thiên kỷ thứ ba đã khác, đất nước phát triển và hội nhập hơn, nhưng cũng đầy rẫy các vấn đề nhức nhối hơn của xã hội. Thời đại của mạng xã hội, của những sự kiện văn hóa chính trị được bình luận sôi nổi không ngớt ở khắp mọi nơi. Thời đại mà những tàn dư của thế hệ cũ còn chưa qua và bao nhiêu ung nhọt mới vẫn đang nảy sinh khiến con người ta sống hoang mang giữa những giá trị sống đang bị tha hóa, đảo lộn.

Liệu rằng các nhân vật trong truyện của Thuận đã thoát khỏi được bóng tối của căn bệnh thành tích và cuộc sống giả tạo hay chưa? Liệu rằng họ được hành động nhiều hơn tưởng tượng hay không? Người đọc mong được tham gia vào một chơi đầy ẩn số mới trên con đường sáng tạo nghệ thuật không mệt mỏi của nhà văn Thuận.

Đoàn Minh Hằng

[1] Tham khảo trong văn bản:

http://lythuyetvanhoc.wordpress.com/2010/11/07/nha-thuyen-tro-ch%C6%A1i-van-b%E1%BA%A3n-va-nh%E1%BB%AFng-t%C6%B0%C6%A1ng-tac-d%E1%BB%8Dc-chinatown-c%E1%BB%A7a-thu%E1%BA%ADn/

[2] Tham khảo trong văn bản:

http://yume.vn/news/sang-tac/ban-tron-van-nghe/nha-van-thuan-ve-ha-noi-ke-chuyen-t-mat-tich.35AA0A35.html

Trong thư viện

Giảm thiểu thời gian sử dụng internet mang lại cho con người ta những cảm nhận đẹp và sâu sắc hơn về cuộc sống, sự quan sát và cảm nhận bằng các giác quan tăng lên. Ghi chép bằng lời văn qua cuốn sổ nhỏ, dấu ấn và hình ảnh của cuộc sống đọng lại trong tâm trí ta lâu hơn.
tumblr_lyrejtpP4u1qg8zlao1_1280

Dùng một phép thử cách đây mấy tháng, khi mình quyết định giảm thời gian vào net và bắt đầu ra ngoài quan sát cuộc sống, ghi chép kiểu như vậy, thì những hình ảnh về quán cafe bên bờ sông, chuông nhà thờ, những người đi xe đạp trên cầu, hai ông bà già dắt nhau đi dạo, một đôi trai gái ngồi bên bờ sông mà nhìn cách nói chuyện có thể biết họ tình trong như đã mặt ngoài còn e, một nhóm bạn ngồi bên bờ sông chơi đàn, trên ghế đá đôi tình nhân hôn nhau và cô gái mặc váy xanh, trên đường một chàng trai da trắng tay trong tay với cô gái da đen, bầu trời lúc nào cũng xanh…tất cả còn đọng nguyên trong tâm trí mình những cảm xúc ngọt ngào về cuộc sống…

Hôm nay, hình như 1 độ, trời xám xịt, lá cây ngoài đường cũng không còn để mà xanh, chỉ còn những cành khẳng khiu trụi lá, nhưng có thể nhìn rõ những con chim chuyền cành. Thư viện quận 8 rộng, 4 hay 5 tầng mình cũng chưa đi hết, thích nhất là ở đây thư viện họ để một mặt toàn bộ là kính, và những dãy bàn dài để người ngồi đó có thể phóng tầm mắt ra khung cảnh xung quanh. Phía trước là một khoảng sân nhỏ nhiều cây, mùa này chỉ toàn mầu xám nhưng mùa thu là cả một khung trời vàng của lá.

Mình chọn một chỗ ngồi ở dãy bàn sát mặt kính bên cạnh là một cậu sinh viên đang học bài, khiến mình nhớ lại thời sinh viên đèn sách của mình. Ở tuổi 30+ mà có thời gian đắm chìm với sách là cả một sự cố gắng tập trung cao độ của mình, nhất là với tiếng Pháp. Mình mới được chồng cài cho một quyển từ điển gì đó thật tiện lợi vào ebook reader. Cuốn sách hôm nay mình đọc là Comme le soleil. Có câu mở đầu là Tôi quen bạn ấy vào mùa hè năm ngoái. Ở nhà mình cũng mới mua một cuốn, đoạn đầu có đoạn Nhà tôi chuyển đến một thành phố mới và tôi quen bạn ấy…Chuyện của tuổi teen thường bắt đầu như thế, thật hay.

Mình cũng sẽ bắt đầu tập viết bằng tiếng Pháp, mở đầu bằng một tình bạn tuôỉ teen, cho nó dễ viết.

Lại nói về thư viện, mình có hai ao ước, một là ở VN có những thư viện công cộng như này, hai là mình có thể học giỏi tiếng Pháp để đọc những cuốn sách tuyệt vời ở những thư viện của Pháp như này. Đọc sách, bằng tiếng Việt, đã luôn làm mình cảm thấy hạnh phúc, nay bắt đầu đọc bằng tiếng Pháp nữa, mình rất thích.

Phải nói là đam mê mới đúng.

Hiện nay thì các đam mê của mình bắt đầu được quy hoạch lại, từ 6 tháng nay mình đã quy hoạch lại cái đống sở thích, đam mê với ước mơ của mình lại nhiều lần, và giờ mình đã chốt lại, hẹp thôi, nhưng sâu.

Mình thích.

Narcissus and Goldmund

sachhay

Có một sự thấu hiểu sâu sắc những gì trong tác phẩm muốn truyền tải

1. Trải nghiệm sống và nghệ thuật.

– Không thể nào tạo được những tác phẩm nghệ thuật kiệt tác nếu thiếu những trải nghiệm về cuộc đời về mọi cung bậc của cảm xúc cũng như những biến cố, con người gặp trong cuộc đời, kể cả những phút giây cận kề cái chết.

– Với một số người, sáng tạo nghệ thuật chỉ là cách để giải tỏa tâm hồn, trả lời những câu hỏi của bản thân, tổng kết lại trải nghiệm sống của mình và biểu đạt lại bằng nghệ thuật. Khi đạt được là xong, như vắt kiệt hết mình, và muốn tiếp tục sáng tác lại cần thêm trải nghiệm.

– Để đạt tới đỉnh cao của nghệ thuật cần sự hy sinh đời sống cá nhân và khó có thể cân bằng được một cuộc sống bình thường.

– Biểu đạt của nghệ thuật và tư duy là giống nhau, đều là cái gì đó thuộc đỉnh cao. Nhưng nghệ thuật thì cần phiêu lãng và nhìn thấy được bằng hình ảnh. (ko nhớ rõ lắm nhưng biểu hiện trong đoạn đối thoại của Huyền Minh và Đan Thanh khi mở xưởng điêu khắc trong tu viện.

2. Bản ngã, nội tâm, phong cách sống và niềm tin

Trong mỗi con người đều có một bản ngã luôn được con người che dấu đi, hoặc bị lãng quên, hoặc cần được đánh thức, hoặc được đánh thức rồi thì sẽ quyết định sẽ sống như thế nào.

Có người chọn cách sống phiêu du, có người chọn cách sống khổ hạnh. Có những cách sống nhìn thì tưởng bình yên và yên ổn nhưng nào ai biết những gì ở bên trong. Như tu sĩ Huyền Minh phải tự thừa nhận cuộc đời Đan Thanh sóng gió nhưng hình như có ý nghĩa hơn cuộc đời của anh.

Đan Thanh chọn cách sống phiêu du theo đúng bản ngã của mình và trên con đường vô vọng ko phương hướng ban đầu ấy, anh đã tìm thấy ý nghĩa cuộc đời mình là nghệ thuật, và niềm tin ko bao giờ tắt trong anh ko phải là chúa, mà là mẹ.

Chỉ có duy nhất một người như Đan Thanh trên thế gian mới đủ sức lay động tâm tư và bản ngã sâu kín nhất của Huyền Minh.

3. Ý nghĩa cuộc đời.

Trên con đường trải nghiệm đầy những sự kiện, biến cố thì ý nghĩa cuộc đời cuối cùng là kết quả của sáng tạo nghệ thuật (như những bức tượng mà Đan Thanh đã tạc), là tìm cho mình một cái tâm bình an từ trong tim ( như sau khi Đan Thanh xưng tội với Huyền Minh và hàng ngày quay trở lại đọc kinh), như khi mất hết tất cả lại trở về nơi mình yêu thương nhất, với người tin tưởng và yêu thương mình, với người mình cảm thấy bình yên,

và tình bạn tri kỷ.

và hiểu được ý nghĩa của tình yêu thương.

4. Bàn về tình bạn.

Khác với tình yêu đôi lứa hay tình vợ chồng, tình bạn là một điều gì đó mà ở đó 2 người bạn ko nhất thiết bao giờ cũng mãi mãi lúc nào cùng đi chung một con đường, ko nhất thiết lúc nào cũng mãi bên nhau. Tình yêu đôi lứa hay tình vợ chồng là cùng xây dựng một cuộc sống chung, có sự ràng buộc mật thiết. Nhưng tình bạn dù thân thiết bao nhiêu thì cũng luôn đi hai con đường tách biệt. Sẽ giao nhau, hỗ trợ nhau, hoặc soi bóng nhau ở những quãng nào đó trong cuộc đời. Kể cả khi không trùng nhau, thậm chí đối nghịch, nhưng đều có một ý nghĩa nhất định. Chỉ cần trân trọng, yêu thương nhau và vì nhau, là mãi mãi có một tình bạn chân tình.

Chú thích: do không có bản dịch đầy đủ của Đôi bạn chân tình nên mình đọc bản dịch Nhà khổ hạnh và gã lang thang.

Trên đường từ nhà ra chợ

DSC_0365

gặp một người vô gia cư quen thuộc. Từ năm ngoái, ông ấy vẫn hay nằm ở cái ban công một cơ quan nào đấy ngay gần nhà mình, râu ria xồm xoàm, quần áo bẩn thỉu. Lần nào mình cũng chào và có lần đi chợ về cho ông ít trái cây nhưng ông không nói gì. Tự hỏi ông ấy sống sót bằng cách nào qua mùa đông và ý nghĩa cuộc đời của ông ấy là gì? Hôm nay thấy ông ấy vẫn muốn tự hỏi câu ấy. Và muốn hỏi thêm rằng sao ông ấy vẫn còn tiếp tục muốn tồn tại, liệu cuộc đời có gì hay với ông ấy không? Năm nay ông có thêm áo mới, mầu xanh và tím, loại dành cho những người trung niên trẻ hơn ông ấy. Và ông ấy nằm ở bậc thềm chỗ khác, ko còn ở dưới mái hiên cũ.

gặp một người nghệ sĩ chơi đàn ở ngay đầu chợ. Đàn gì ko biết nhưng lạ, to. Đấy là một cô gái tóc vàng, trông sạch sẽ và tri thức, tóc buông dài khi cô chơi đàn. Ở phía trước là cái mũ của cô có để 1 cái đĩa nhạc (chắc là của cô) và để mũ ở đó thường để mọi người đi qua bỏ xu vào. Có nhiều loại người chơi đàn trên phố hoặc trên các phương tiện công cộng. Vào những ngày thường thì người ta chơi đàn dạo để kiếm tiền. Những người chơi đàn dạo thì ko gọi là nghệ sĩ được vì trình kém.  Thi thoảng có những người chơi đàn dạo là nghệ sĩ thực thụ. Có một lần mình bị đứng chôn chân trên quảng trường và đắm chìm trong tiếng nhạc violin của 1 người nghệ sĩ. Còn những dịp lễ hội hay quốc khánh nhiều band nhạc ra đường chơi thì cực phê, ko nói làm gì. Họ thường chơi miễn phí, hoặc để đĩa của mình ở phía trước, ai thích có thể lấy và đặt vào mũ bao nhiêu tiền cũng được. Hiếm thấy có nghệ sĩ nào mặt sáng sủa, chơi đàn hay, lại ngồi ở đầu chợ để đĩa nhạc của mình ở phía trước.

Nói chung mua nhiều thứ, bài toán ăn gì hôm nay luôn khó, và phát chán vì tính thiếu sáng tạo của mình. Vừa đi vừa nghĩ nên mua xong một bịch đỗ xanh thì quên ko mang đi. Đi được đoạn khá xa thấy người bán hàng nhớn nhác đi theo tìm mình, bảo là cô ơi cô quên này (bằng tiếng Pháp). May chợ vắng ông ấy tìm thấy mình.

Trên đường về đi qua cái trường học. Hôm trước đi qua đây thấy có một chú đưa thư dựng xe để vào trong 1 tòa nhà, dưới chân chú có một cái núm ti giả dành cho các em bé hay ngậm, ai đó đánh rơi. (Bọn trẻ con bên này 6 tuổi còn ngậm ti giả loe hết cả mồm). Cái ti giả đấy mầu xanh lá cây. Chú ấy hơi lúng túng, định nhặt lên xong rồi lại đặt xuống. Hôm nay đi qua bức tường gần chỗ đấy, thấy có 2 cái ti giả đặt ngay ngắn bên nhau, trong 1 cái hốc tường ngang tầm mắt người đi. 1 cái mầu xanh lá cây hôm nọ và thêm 1 cái mầu tím. Ai đó cẩn thận phết. Quanh đấy ko có cái thùng rác nào. Kể thế thôi để thử tài quan sát của mình ấy mà.

Cuộc sống thế mới đẹp chứ. Bởi vì tẩy chay Iphone nên mới đủ thời gian nhìn ngắm thế giới xung quanh.

Chiều nay mình sẽ đọc Quán trọ hoa diên vĩ và mặc kệ 10 cuốn sách có take note trên goodreads là đang đọc. Kệ chứ, cần phải vuốt ve cái tâm hồn của mình, và nghỉ ngơi sau mấy hôm thức khuya, để dọn dẹp nhà cửa và quay lại với chủ đề, nấu gì ngon để Bi thích ăn đây?

Ở Strasbourg

22109_4120206454542_425275096_n

 

Mình đang ở trong một ngôi nhà gỗ cực cực đẹp, nhiều sách, nhiều đàn piano, trang trí tinh tế mà ấm áp và bên ngoài là tuyết rơi trắng xoá. Philéas đang ngủ trong phòng có lò sưởi bằng củi sau cả đoạn đường dài trên tầu không ngủ và hò hét chạy nhảy cả buổi chiều trong nhà với căn phòng tràn ngập đồ chơi. Sáng nay đi từ Lyon có đoạn đường nắng chói chang, kéo rèm nằm ngủ một chút mà khi tỉnh dậy qua Belfort và Mulhouse thấy tuyết trắng xoá. Đến Strasbourg rồi đi ô tô đến vùng núi thấy tuyết mênh mang trên khắp các sườn núi mới thấy đẹp làm sao. Ở Lyon những ngày tuyết rơi chỉ nhìn thấy tuyết qua cửa sổ. Không cảm nhận được vẻ đẹp của tuyết trắng xoá một vùng. Và càng thêm thấm thía sự hoàn hảo của thiên nhiên, khi ở Châu Âu, trừ cây thông lá kim là còn xanh mướt, tất cả các loài cây khác, vào mùa đông, chịu rụng hết lá, chịu rũ bỏ những gì gọi là xanh non và đẹp đẽ nhất, để tránh những bông tuyết nặng dầy và cứng như băng đậu trên mình suốt cả mùa đông. Khi nhìn những bông tuyết rơi, mọi người thấy nó thật nhẹ và mong manh, và lãng mạn nữa. Nhưng khi tuyết đọng dưỡi mặt đất, thật dầy, thì tuyết cứng như đá thành từng tảng.

Mình đã đến thăm các gia đình họ hàng của nhà chồng, kể cả nhà của mẹ chồng, đều thấy một điểm chung là nhà nào cũng đẹp một cách gần gũi và tinh tế. Họ hay trang trí bằng các đồ handmade hoặc đồ của ikea. Đặc biệt, điểm này rất đặc biệt, đó là những bức ảnh, có cái cầu kỳ lồng trong khung, có cái để trên bàn, trên giá sách, trên tủ kính. Cứ mỗi một đứa con trong gia đình cưới xin hay có em bé là họ lại gửi ảnh cho tất cả các anh chị em. Vì thế, mình cũng thấy cả ảnh cưới của mình và ảnh của Philéas ở đây.

Có gia đình còn giữ ảnh của chồng từ thời anh còn bé. Điều đặc biệt thứ hai, đó là gia đình chồng mình, cũng như họ hàng của chồng, đều không phải là những người giầu có, họ không ở những thành phố quá lớn, nhưng gia đình nào cũng có mấy cây đàn piano trong nhà và sách thì trời ơi, nhiều vô kể và phòng nào cũng có. Đấy là lý do đi đến đâu mình cũng rất nhiều xúc cảm. Họ đều là những ông bà bằng tuổi bố mẹ mình. Họ chăm chút cho ngôi nhà thật đẹp, đẹp ở đây theo nghĩa là ấm áp, gần gũi với nhiều sách. Chứ không phải thể hiện sự giầu sang nhưng thiếu những nét đẹp tinh tế và lắng sâu. Sự lắng sâu ở đây, theo mình hiểu, nó thuộc bề dầy lịch sử và văn hoá Pháp. Đặc biệt, riêng toalet họ cũng trang trí rất đẹp và tinh tế, dán tranh ảnh, hoạ báo, treo những đồ trang trí lên. Thậm chí ở đây còn thấy dán bằng đại học hay các loại bằng gì đó đầy trên tường trong toalet. Như đã nói bên trên, những người mình đến thăm toàn tầm tuổi bố mẹ mình và hơn thế nữa. Mình vẫn thấy họ hôn nhau khi ra ga tầu tiễn mình, mình vẫn thấy các bà ăn vận đẹp và tinh tế khi họ đi bên cạnh người đàn ông của mình. Mình vẫn thấy bà đi nép dưới mưa trong cái ô của ông, một bàn tay xắn cao gấu váy, trông họ còn trẻ như thời mười tám đôi mươi vậy.

Cuộc sống của mình, cũng không phải lúc nào cũng suôn sẻ, nhưng thực ra, cảm giác về hạnh phúc hay không đều là do tự tâm mình hết. Nhiều lúc như thế này, mình vẫn thầm cảm ơn cuộc đời, ít ra cũng cho mình tận hưởng những khoảnh khắc đáng yêu và đẹp của cuộc sống. Nếu như còn đang ở VN, mình không được thấy một cuộc sống khác như thế này. Dù một cuộc sống khác, bản thân mình cũng thấy rằng mình cần phải nỗ lực và cố gắng hơn rất nhiều để hoà nhập và tồn tại nơi đây.

Nhìn lại chặng đường mình đã đi qua, từ thời còn ăn robot, ngủ robot với cộng đồng Robocon, hiểu được mặt bên kia của đam mê mà dân Robot gọi là Những khúc ca Bi tráng; đến thời kỳ mình làm khởi nghiệp, nghiên cứu, đọc nhiều về khởi nghiệp cũng như tiếp xúc với dân khởi nghiệp, đều thấm thía cái giá của sự đam mê, nó không đơn giản như người ta vẫn ào ào nói chuyện ngoài kia trong những cuộc hội thảo. Thật ra, mình đang suy ngẫm rất nhiều, và nhiều khi, mình không muốn nghĩ hay trăn trở gì nữa, về đời sống của giới trẻ VN thời hiện đại. Tuổi trẻ ham hiểu biết, nhiều năng lượng và nhiều đam mê, nhưng hỡi ôi toàn những người lạc lối và nháo nhào lên trong tất cả những thông tin mà người ta muốn nhồi nhét vào bạn. Quá nhiều nơi và quá nhiều sách vở hô hào các bạn thành công đi, thành đạt đi, giầu có đi, làm chủ đi. Nhưng dường như cả nhà trưòng, cha mẹ, và cả xã hội nữa, không dạy các bạn và không định hướng cho các bạn làm sao để sống một cuộc sống biết cân bằng các giá trị mang lại hạnh phúc cũng như biết cảm nhận những vẻ đẹp của cuộc đời.

Tại nơi đây, mình đang đọc những trang đầu của cuốn The art of the start. Có đoạn trích của Bettoven: ¨Tôi chưa bao giờ nghĩ sẽ vì danh tiếng hay được kính trọng. Tôi muốn những gì trong trái tim tôi được thể hiện ra, Đó là lý do tôi sáng tác. ¨

Phải nói rằng, trong sâu thẳm trái tim, mình thấy hài lòng và hạnh phúc với những khoảnh khắc và trải nghiệm đẹp đã đi qua trong cuộc đời mình. Nhưng bản thân là một người luôn đi kiếm tìm những trải nghiệm mới mẻ, mình vẫn đang cố gắng làm một điều gì đó mới, để thể hiện những gì từ trong trái tim mình, một trái tim luôn có những xúc cảm tươi mới và khao khát làm những điều mình chưa còn đạt được.

Nhìn cuộc sống của những con người nơi đây, vẫn cứ băn khoăn hoài vì nhiều lẽ, vì mình đang đứng ở giữa bản lề của hai cuộc sống, một nửa rất muốn làm điều gì đó cho quê hương, một nửa muốn quên hết đi vì thấy mình quá nhỏ bé.

Ước mơ lớn lao của mình vẫn là làm một điều gì đó mà trái tim của mình được thể hiện ra và vẫn duy trì một cuộc sống nhẹ nhàng, nhỏ xinh, yêu và tận hưởng những vẻ đẹp của cuộc đời. Trong những năm tháng đầu đời của con, mình đã dành rất nhiều thời gian để suy nghĩ, tự học hỏi vì mình không có nhiều thời gian để biến những suy nghĩ của mình thành hành động. Mình giống như một hạt giống tốt chờ được nảy mầm, giống như những hàng cây xanh mướt ở Châu Âu trút hết lá vào mùa đông.

Hiểu biết thôi, vẫn còn chưa đủ

tumblr_mvwl3pHg7w1rsw1i7o1_500

Nhìn lại những tháng năm của tuổi 20, những điều tôi làm và đạt được một vài dấu ấn chủ yếu rơi vào những khoảng thời gian tôi hứng chí lên bắt tay làm một việc gì đó và đắm mình trong đó. May quá hồi đấy tôi còn kịp vác được cái xác ì ạch của mình lên đỉnh Fansifan chứ bây giờ nói là có cáp treo có khi tôi còn ngại. Thường những lúc hành động kiểu ¨luôn và ngay¨ ấy, tôi không thật sự hiểu lắm về việc mình sẽ làm, chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo, tôi sẽ phải đối diện với những khó khăn thử thách gì.Chỉ biết đấy là điều mình thích, có khả năng lan tỏa cảm xúc đến người khác, sẽ được cộng đồng ủng hộ, và mang lại cho mình một thứ men say đặc biệt. Sau đó thì nhận ra được vài điều rất có ích trong quá trình trải nghiệm và trưởng thành. Kiểu như là cứ mở ra một cánh cửa thú vị thì có thêm nhiều cánh cửa thú vị khác đang chờ đón bạn.

Tuổi trẻ thường vậy, có một bản năng đáng quý là thích thì làm, chẳng ngại khó, chẳng ngại sai, miễn là được thấy mình đang sống. Đôi khi, có những trường hợp vì ¨thiếu hiểu biết¨ mà mang lại một số những hậu quả đáng tiếc, nhưng chẳng đáng kể mấy, tuổi trẻ có tài nguyên vô tận là thời gian, sai thì sửa, cũng sẽ có lúc buồn chán thất vọng nhưng rồi cũng chả sao cả. Bản năng khám phá bản thân mình là ai, bản năng muốn khẳng định mình lúc nào cũng bùng cháy mãnh liệt, chẳng mấy khi toan tính nhiều chuyện thiệt hơn nhỏ nhặt, cũng không sợ thất bại như những người già.

Tôi bắt đầu cảm giác mình chạm đến cánh cửa của tuổi già, khi cơn lười biếng và trì hoãn bắt đầu trào dâng như sóng cuộn. Xin chào mừng bạn đến với thế giới của những người già nếu bạn bắt đầu để thời gian phi qua cửa sổ còn mình thì vẫn ngồi trầm ngâm gật gù với một mớ các toan tính thường ngày. Bạn thấy mình thật kém hiểu biết về lĩnh vực mình định bắt tay vào, sao xung quanh có nhiều người giỏi thế làm sao mà mình mới được bằng họ. Nếu mình làm việc này thất bại thì sao, còn ảnh hưởng đến cuộc sống cá nhân cũng như bao người khác. Càng nghiên cứu vấn đề bạn càng thấy thế gian của tri thức thật là mênh mông bể sở và bạn chỉ là một hạt cát nhỏ nhoi. Bạn muốn phải có một kế hoạch hoàn hảo, về việc cân bằng cuộc sống cá nhân với công việc bạn định bắt tay vào. Loay hoay mãi với một đống kế hoạch xong rồi bạn vẫn không biết mình nên bắt tay vào việc gì trước. Rõ ràng sự hiểu biết to lớn về cuộc sống đến mức quá đáng làm bạn sợ. Bạn sợ mất nhiều thứ, trong đó bạn sợ nhất là, mình già rồi chẳng có thời gian làm những việc linh tinh rồi phải sửa sai như hồi trẻ.

Tuy nhiên dù ở độ tuổi nào thì khi bắt tay vào một lĩnh vực mới mẻ, bạn đều phải học lại từ đầu và nếu có hành động chín chắn như người già, cũng sẽ vẫn sai hoặc gặp rủi ro như thường. Đi qua những tháng năm của tuổi trẻ tôi đã nghĩ rằng mình đã hiểu được nhiều điều về cuộc đời, nhưng mỗi khi đứng trước một thử thách mới, một giai đoạn mới, một nấc thang mới, tôi lại thấy dường như mình phải học lại, hiểu thêm, hành động tốt hơn, sống tốt hơn, nhiều bài toán khó phải giải hơn. Có những điều đã từng trải nghiệm kinh qua rồi, không dùng được trong đời sống hiện tại. Có những triết lý kinh doanh, đã trở nên lỗi thời. Có những triết lý về cuộc đời tôi thường hay chia sẻ cho các bạn trẻ, thấy chỉ đúng ở độ tuổi của các bạn mà thôi.

Hiểu biết không thôi, có cả kinh nghiệm đau thương thôi, cũng chưa bao giờ đủ. Ngoài hành động thường xuyên và duy trì được sự rèn luyện hàng ngày, còn cần rất lớn sự tỉnh táo và điềm tĩnh trước những tác động và rủi ro của ngoại cảnh. Thế thôi cũng vẫn còn chưa đủ, con người và bản ngã bên trong bạn cũng là người mà bạn cần phải luôn luôn trò chuyện. Có những lúc, bản ngã của bạn luôn hành động ngược lại với cái mà bạn mong muốn bạn trở thành. Bản ngã là những điều rất sâu kín trong tâm hồn, nó chỉ theo quy luật của chính bạn chứ không thuộc về vấn đề của người khác, không thuộc vấn đề của đám đông, không thuộc vấn đề của trí tuệ, hiểu biết, tiền bạc, danh tiếng…Một khi bản ngã của bạn không muốn, tất cả suy nghĩ, hiểu biết, hành động của bạn đều bị đình trệ. Bạn mắc kẹt trong một mớ những thứ mà bạn nghĩ là bạn trưởng thành, bạn có đầy đủ mọi thứ, bạn có thể làm được mọi thứ. Sự mắc kẹt đó khiến bạn mỏi mệt, trì hoãn, và khóa bạn lại trong thế giới của riêng bạn, không thể bước ra nổi và hành động.

Với những người luôn có bản tính hướng thiện, muốn hoàn thiện bản thân, mong mỏi đạt được những điều tốt đẹp trong cuộc sống, đôi khi, hiểu rất rõ mọi thứ, nói rất hay, viết rất đẹp. Nhưng hành động và thái độ trong những tình huống cụ thể của đời sống thực tế, không phải lúc nào cũng hoàn hảo. Đôi khi, người ta không buồn vì người ta đã làm không tốt, có thái độ không hay, mà người ta buồn vì hiểu mà không làm được tốt.

Cuộc sống là một hành trình khám phá và hoàn thiện bản thân cũng như hiểu biết sâu sắc hơn về thế giới xung quanh. Hãy cho bạn thời gian để thu nhận thêm những kiến thức khi đối diện với những vấn đề mới mẻ, biến nó thành hành động thường xuyên hàng ngày để chỉnh sửa và tìm ra con đường phù hợp cho sự phát triển, Và hãy luôn luôn nhìn vào bên trong sâu thẳm tâm hồn để trò chuyện với bản ngã của mình. Khi bạn còn niềm hạnh phúc để vui sống trên cuộc đời này, khao khát được làm những điều bạn đam mê, thì bạn vẫn còn thời gian. Điều đó không phụ thuộc vào việc khi bạn còn tuổi đôi mươi hay tóc đã dần điểm bạc.

Đoàn Minh Hằng

Đi qua khoảnh khắc yêu thương

tumblr_mloogyJ1qJ1qg86rco1_1280

 

“Cuộc đời cũng như hơi thở vậy thôi. Ta không thể hít một hơi dài quá khả năng của mình. Nhưng ta có thể hít sâu hết khả năng của mình trong từng hơi thở. Tôi vẫn tin rằng nếu bạn thực sự biết hưởng thụ, bạn sẽ luôn thấy mình đã sống rất sâu.

Nếu đã biết trăm năm là hữu hạn, cớ gì ta không sống thật sâu…?”

– Phạm Lữ Ân, Nếu biết trăm năm là hữu hạn

 

Có một dạo tôi chăm chỉ viết nhật ký hàng ngày, chỉ chọn lọc các chi tiết nhỏ trong cuộc sống, làm tôi cảm thấy vui, bình yên, hạnh phúc. “Tôi thấy vui khi mỗi sáng mang những chậu cây nhỏ lá xanh biếc ra ngoài ban công và tưới chúng, nghĩ cuộc sống thật kỳ diệu khi đã từng gieo chúng từ những cái hạt khô. Tôi thích khoảnh khắc vụt qua của những cánh chim vào ban chiều khi ngồi viết bên ô cửa sổ mở rộng kiểu Pháp. Chúng bay từng đàn từ mái nhà rồi khuất dạng sau lùm cây, chỉ để lại một âm thanh vun vút và khi tôi ngẩng lên chỉ còn thấy một vệt đen bay qua. Tôi thấy cuộc sống thật ấm áp khi một chàng trai da trắng dắt tay một cô gái da đen tình tứ trên phố. Tôi ngỡ ngàng trước sự kỳ diệu của thiên nhiên khi đi trong khuôn viên một vườn bách thú, gió mạnh thổi qua và rào rào rào từng cơn mưa lá rơi rơi. Hàng cây trước nhà tôi, qua một đêm, chỉ còn thấy dấu vết của mùa thu vàng rực trên mặt đất…”

 

Tất cả những điều này khiến tôi cảm thấy tâm trạng của mình rất tốt trong suốt cả một quãng đời mình chăm chỉ ghi chép lại những khoảnh khắc nhỏ bé mà giản dị ấy. Khi viết bài viết này tôi không hề phải tìm lại những trang nhật ký cũ để chép lại từng đoạn, mà ngồi gõ lại từng điều còn nhớ, vì chúng đã in đậm trong trái tim rồi. Khi tôi để tâm đến những hình ảnh, mùi vị, ấn tượng, dù chúng chỉ lướt qua cuộc đời một giây mà thôi, thì làm sao mà tôi lại lãng quên được. Khi nhớ đến chúng, tôi thấy trong lòng có những cảm giác êm dịu, ngọt ngào, nhỏ xinh, bình yên, ấm áp. Không phải là sự nuối tiếc, đau buồn. Không phải là cảm giác: hãy cho tôi lại khoảnh khắc đó đi, ôi tôi thèm được sống lại trong nó quá, tôi ước gì những khoảnh khắc đó mãi mãi kéo dài với cuộc sống của tôi. Bởi khi những khoảnh khắc đó đến, tôi đã đón nhận với một tâm thái bình thường, nghĩa là thu nạp lại trong bộ nhớ của mình, truyền cho một cảm xúc từ con tim rằng, điều này làm mình thấy vui, khiến mình thấy yêu cuộc sống này biết bao.

 

Thế nhưng, trong cuộc đời có những khoảnh khắc đẹp đi qua khiến lòng ta buồn ghê gớm. Cảm giác tựa như bạn ngước mắt say sưa ngắm nhìn những bông pháo hoa rực rỡ rồi đột nhiên chúng tan biến chỉ còn lại một mầu đen im lặng của bóng đêm. Khi còn trẻ bạn không hiểu tại sao những khoảnh khắc đẹp của tình bạn đẹp lại qua đi, những xúc cảm vẫn còn lâng lâng như đóa hoa chớm nở bỗng sớm lụi tàn. Bạn không hiểu vì sao hôm nay vẫn còn cảm thấy thật gẫn gũi và thân quen với người bạn của mình, bỗng một ngày chẳng hiểu sao trở nên xa lạ, đến cả câu hỏi thăm nhau còn gượng ép. Hoặc vẫn là người bạn đó còn luôn ở bên mình, mà sao không thể có được xúc cảm đã từng như trước. Bạn không hiểu, bạn ngỡ ngàng, bạn tiếc nuối, bạn đau buồn, bạn nhớ, bạn mong ước giá mà lại được như xưa…

 

Cảm giác đó chẳng phải là do khi đắm chìm trong một khoảnh khắc đẹp, bạn đã dự trù cho riêng mình một ý nghĩ rằng, chuyện này sẽ đi theo bạn đến suốt cuộc đời? Nếu khoảnh khắc một ánh mắt hoặc một nụ cười của ai đó làm tim bạn tan chảy, bạn có từng ao ước ngay lúc đó rằng, ánh mắt hay nụ cười kia sẽ mãi mãi thuộc về mình hay không? Nếu như trái tim bạn đang run lên từng nhịp điệu thổn thức không lời khi ngồi cạnh ai đó trong khoảnh khắc bình yên, bạn có từng thầm nghĩ rằng giá như khoảnh khắc này dài ra vô tận?

 

Phải, bạn tiếc. Bạn tiếc những khoảnh khắc làm con tim bạn rung động những tiếng bồi hồi. Bạn tiếc những khi cảm xúc nở bung ra như những đốm pháo hoa rực rỡ muôn mầu sắc. Bạn tiếc những khi tâm hồn và con tim bạn lâng lâng như cánh diều chao liệng giữa bầu trời xanh biếc. Nỗi buồn vì một khoảnh khắc đẹp vừa đi qua trong cuộc đời minh cũng từ đấy mà ra. Sau này, khi trưởng thành, bạn đã nhiều lần đi qua những mong manh như vậy, bạn mới hiểu sâu sắc được hơn ý nghĩa thực sự của từ VÔ THƯỜNG. Bạn sẽ nhìn thấy một chuỗi những khoảnh khắc đẹp đi qua cuộc đời bạn, như những thước phim cuộc đời lướt qua trước mắt, không cách nào níu giữ được.

 

Nếu như bạn nghĩ rằng, cuộc đời này toàn chuyện mong manh đến buồn thảm, chẳng điều gì mãi mãi thuộc về mình, thì những khoảnh khắc được cho là tươi đẹp khi xưa, nay trở thành đá đeo nặng vào tâm hồn bạn. Nếu như những khoảnh khắc làm tâm hồn bạn nở hoa, bạn nhẹ nhàng đón lấy, chẳng kỳ vọng lớn lao gì, thì tình cảm với những người bạn sẽ tự nhiên mà đi dài theo năm tháng. Nếu bạn yêu thương và trân trọng những khoảnh khắc nhỏ xinh đi qua cuộc đời mình, cảm nhận nó đi, yêu thương trọn nó đi, đừng nắm giữ, đừng ước vọng, đừng đặt nên nó những trọng trách quá nặng nề, thì một ngày khi nhìn lại, cuộc đời bạn sẽ là một chuỗi những tháng ngày tươi đẹp. Bạn sẽ thấy cuộc sống này đáng yêu làm sao. Chẳng có hoài nghi, trách móc, giận hờn, đổ lỗi, nghĩ ngợi, buồn thương…

 

Cuộc sống là một dòng chảy biến đổi không ngừng, chẳng ai biết trước được điều gì sẽ xảy ra với bạn trong tương lai. Bạn chuyển động, bạn va chạm, bạn có nhiều xúc cảm suy tư, bạn hành động, bạn đổi thay. Chính bạn cũng đổi thay rất lớn trong con đường khám phá bản thân và thế giới xung quanh. Mỗi một điều gì đi qua, một con người đi qua, một sự kiện đi qua, một thời gian đi qua, đều như chiếc chìa khóa mở ra thêm cánh cửa còn khép kín trong tâm hồn bạn, cho bạn hiểu hơn về bản thân mình. Vì nếu không va chạm, không hành động, không hoài nghi, không cho đi, không nhận lại, không biết buồn để sâu lắng ngồi lại mà suy ngẫm, sẽ tự dưng chẳng bao giờ bạn hiểu được hết mọi ngóc ngách trong tâm hồn mình.

 

Cũng giống như có những khi, bạn buồn đến mức cảm giác từng phần trong tâm hồn mình có thể chết đi, bạn muốn xóa trắng tất cả những ký ức tươi đẹp nhưng lại làm bạn buồn khi nhớ lại. Nhưng bạn ơi khi một phần trong bạn chết đi, là một phần khác lại được hồi sinh. Bởi cuộc sống là muôn khoảnh khắc vô thường xâu chuỗi lại, làm nên cuộc đời của bạn. Những điều đã cũ, những nỗi buồn đã cũ, những ký ức về những gương mặt đã cũ tự dưng đóng vẩy giống như lớp vỏ xù xì của một thân cây. Một lớp vỏ xù xì, nâu nâu, bị bong ra khỏi thân cây vì nắng, gió và thời gian… theo quy luật của tự nhiên. Tự dưng đến một lúc nào đó, giống như khi mùa xuân của đất trời đến, có thể là mùa xuân của lòng người, có những điều gì đó rất lạ như đang đâm chồi trong tâm hồn. Từng ngày, mỗi hôm một chút, trong một không gian mùa nào đó của riêng cơ thể mình, của riêng tâm hồn mình, chợt nhận ra những chồi non mới nhú hoặc nhựa sống đang hồi sinh.

 

Có những điều mà người ta đã nói về nó rất nhiều, nhưng chỉ giống như là nắng đi qua, là gió đi qua, là mưa đi qua. Chỉ khi mà chính nhựa sống của mình nuôi dưỡng suy nghĩ mình qua tháng năm, ta mới thật sự thấy được những chồi non đang nầy giữa tâm hồn mình. Để ta thêm biết yêu thương mọi khoảnh khắc đã đi qua trong đời.

 

Đoàn Minh Hằng

 

Chạm sâu đến những tâm hồn

tumblr_m7l4r2FKpK1qzkm8ro1_1280

Đôi khi trong cuộc sống, chúng ta có những khoảng lặng của riêng mình, ở đó không ai có thể chạm đến, và ta thấy mình được yên bình ở đó. Đôi khi, trong cuộc sống, bạn cũng không hiểu vì sao đột nhiên ai đó im lặng với bạn hoặc bạn cũng không muốn tỏ bày. Đôi khi, chúng ta còn nói được với nhau bằng thứ ngôn ngữ của lặng im. Với những người bạn thân, tri kỷ, nhiều khi, chỉ cần nói với nhau bằng lặng im mà vẫn thấy yên bình.

Khi càng trải nghiệm nhiều đời sống nội tâm con người ta càng phức tạp lên và suy nghĩ đưa người ta đi rất xa, không dừng lại ở vẻ bề ngoài người khác nhìn thấy, hay lời nói thốt ra mọi người nghe được. Ta thấy con người ngoài đời khác con người trong tiểu thuyết vì trong tiểu thuyết đời sống nội tâm của nhân vật được phơi bày trần trụi trên từng trang giấy. Còn con người trong đời thực, có những người không muốn thể hiện, hoặc có những người chẳng biết thể hiện như thế nào. Chứ chính ra thì nội tâm của mỗi con người đều ẩn chứa những câu chuyện hay như tiểu thuyết vậy. Đó cũng là lý do tại sao người ta nói, khi ai đó không nói được bằng lời thì lúc đó thế gian này có thêm một bài thơ,một bản nhạc hoặc một tác phẩm nghệ thuật. Một khi tâm hồn ai đó quá tràn đầy, rất có thể họ sẽ trở thành nghệ sĩ.

Sự thật là chúng ta biết về thế giới của một ai đó thật hữu hạn. Vì thế giới nội tâm của con người luôn đổi thay, trưởng thành và đôi khi chúng ta không nhìn thấy bằng mắt. Phải nhìn bằng trái tim, như trong truyện “Hoàng tử bé” vậy, nếu chúng ta thực sự yêu thương ai đó. Giống như chúng ta chỉ hiểu được cây qua tiếng nói sắc mầu của lá, làm sao biết được nhựa sống đang chảy bên trong lớp vỏ xù xì kia?

Nói về sự biến chuyển trong thế giới nội tâm của con người, trong những phần rất nhỏ và rất nhiều nhân vật của cuốn “Biên niên ký chim vặn dây cót”, có một cô gái bị mắc chứng ĐAU THỂ XÁC ở khắp mọi nơi trên cơ thể khiến cô không thể nào chịu đựng được. Rồi sau đó có một biến cố khiến cô KHÔNG CÒN ĐAU NỮA, nhưng BỊ VÔ CẢM. Sau đó có thêm một biến cố nữa khiến cô có cảm giác đau đớn trở lại nhưng CÓ THỂ KIỂM SOÁT ĐƯỢC CÁI ĐAU. Cô gọi đó là sự trải nghiệm của cái tôi thứ nhất, cái tôi thứ hai và cái tôi thứ ba. Sau đó thì cô bắt đầu cuộc hành trình mới.

Trong quá trình trưởng thành chúng ta sẽ trải qua ba trạng thái đó. Sự đau đớn về thể xác và những tình tiết trong truyện thực ra có thể hiểu sang sự đau đớn về tinh thần trong đời sống thực của mỗi con người.

Chúng ta có “một thời yêu thương, một thời bão nổi”, yêu cuồng nhiệt và đắm say đến mức tổn thương, cả trong tình yêu, trong công việc, trong tình bạn hay đối với cả thành phố mình yêu mến. Rất có thể chúng ta đã bị đau khổ đến không thể chịu đựng nổi và rồi để tránh cái đau, chúng ta tìm mọi cách để quên lãng, xóa bó hoàn toàn, im lặng tuyệt đối, đến mức, chúng ta vô cảm. Khi sự vô cảm kéo dài một thời gian chúng ta cảm giác mình đã chết rồi, theo một nghĩa bóng nào đó. Và cần phải thoát ra, đến một sự trải nghiệm cao hơn, đối diện với những vẻ đẹp, sự đam mê làm chúng ta rung động, nhưng cũng biết điều khiển nó khiến chúng ta không còn đau đớn.

Lại nói về trạng thái vô cảm và quên lãng ở một quãng nào đó trong quá trình trải nghiệm của đời sống, không thể không nhắc đến “Và khi tro bụi”. Những ẩn dụ của chuyện hay đến mức không ngờ.

Có một người phụ nữ đã xóa ký ức của mình rằng trong chiến tranh bà đã bỏ rơi đứa em gái nhỏ của mình khi bom nổ để bỏ chạy. Để không phải ân hận, bà đã xóa sạch ký ức và sau một biến cố là chồng chết, bà không còn biết mình là ai, và đã có một cuộc hành trình dài đi tìm mình. Có một anh thanh niên nghi ngờ rằng cha mình đã giết mẹ, nhưng về sau, để mong muốn có một cuộc sống yên ổn với người tình của cha mình, anh ta đã xóa sạch ký ức, phủ nhận luôn cả hình ảnh của em mình đang bị mất trí nhớ trong trại trẻ.

Khi chúng ta cố xóa đi những sự thật khiến chúng ta đau đớn, cũng là lúc chúng ta không biết mình là ai nữa. Có những người chọn cách sống quên lãng những sự thật phũ phàng để yên ổn với đời sống thực tại êm ấm. Có những sự thật không là sự thật trong những lời được nói ra và có những sự thật ở yên trong một góc nào đó của cuộc đời như chính bản thân nó hiện hữu.

Đoàn Minh Hằng

Những bông hoa đi tìm những trái tim

tumblr_mlldrxZeSx1rraazto3_500

Pháp đã vào thu. Lá cây ngoài đường cứ vàng rực lên đậm hơn cả mầu nắng. Có những ngày trời âm u và lạnh giá, ngồi trong nhà bật lò sưởi, ngồi chờ nắng ấm lên. Tôi bỗng nhớ những tháng năm tuổi trẻ của mình.

 

Phải, những tháng năm tuổi trẻ, rất dễ nhiều khi thấy lòng mình có những xúc cảm giống như là “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ/Mặt trời chân lý chói qua tim.” (Tố Hữu)

 

Dường như nắng, mặt trời, chói chang, là những từ gợi cho người ta cảm giác ấm áp, rạng ngời, ngập tràn sức sống. Giống như là một chân lý, giống như những gì mãnh liệt, là biểu hiện về mặt tích cực của đời sống.

 

Thế nhưng Trịnh Công Sơn, người viết những bài hát với những ca từ sâu sắc về cuộc đời này đã từng “Trong bình minh chờ đợi để thấy nắng lên, để chiêm nghiệm rằng… nắng buồn hơn mưa.” ( trích trong bài Khánh Ly viết về Trịnh Công Sơn : Nắng buồn hơn mưa). Còn Billi P.S. Lim đã viết trong cuốn Dám Thất Bại rằng “Một mình “ánh nắng” không làm cuộc sống ta hạnh phúc được. Trong cuộc đời mỗi con người phải có vài “cơn mưa” đổ xuống”. Bởi vì khi đó chúng ta mới nhìn thấy cầu vồng.

 

Sẽ có một lúc nào đó trong cuộc đời mình, khi nhìn lại, bạn sẽ nhận ra rằng những lúc rực rỡ nhất cũng là lúc nực cười nhất của cuộc đời mình là khi mình sống ngập tràn niềm tin và lý tưởng.

 

Khi có một niềm tin mãnh liệt vào một điều gì đó, một lý tưởng mà bạn miệt mài theo đuổi bạn nghĩ rằng, chỉ cần cố gắng và có niềm tin là sẽ đạt được mọi điều mình mong muốn. Hoặc ít ra, như trên blog tumblr của mình một anh chàng nói rằng “Phàm đã sinh ra ở trên đời, nhất định phải giữ được niềm tin vào một điều gì đó, bất kể điều gì. Để rồi, dù cho có một ngày ta nhận thấy rằng niềm tin ấy là ngu ngốc, thì cũng hãy nhớ rằng, vào một giai đoạn ta đã đi qua trong cuộc đời mình, niềm tin ấy đã giữ cho ta sống.” (http://lucilucius.tumblr.com/)

 

Thế nhưng trong bộ phim Ngọc Viễn Đông có một đoạn thoại giữa hai nhân vật.

– Cứ tìm sẽ thấy.
– Thấy gì
– Thấy KHÔNG (tiếng anh là NOTHING)

 

Là một người trẻ tuổi, bạn rất dễ sống có lý tưởng, rất dễ có một niềm tin mãnh liệt vào một chân lý nào đó, rất dễ bị truyền cảm hứng bởi người khác, rất dễ bị ảnh hưởng từ người khác. Và tất nhiên, bạn rất dễ bị suy sụp, thất vọng, rồi sẽ thề thốt rằng tôi sẽ không bao giờ thế nọ thế kia vào điều này điều kia hoặc một ai đó nữa.

 

Cũng rất có thể, có ai đó đã từng tự tử khi bị sụp đổ lý tưởng. Giống như Actơ chàng trai 17 tuổi trong tác phẩm Ruồi Trâu, sau khi bị người bạn gái không tin mình, bị lừa dối bởi 1 tên mật thám, đặc biệt là phát hiện ra sự thật cha sứ Môngtaneli mà chàng thương yêu, quý trọng như một vị thánh sống chính là cha đẻ của mình, đã từng có ý nghĩ tự tử. Nhưng sau đó anh ta đã trốn ra nước ngoài, từ một cậu ấm, đã phải trải qua biết bao nhiêu đau đớn cả về vật chất và tinh thần, trở thành một người vô thần vô đạo, quay trở lại, chỉ để nói với người cha lúc này trở thành Hồng Y giáo chủ, đang được hàng ngàn con chiên sùng bái rằng “con yêu cha, nhưng cha hãy bỏ đạo và đi với con.” Cả cuộc đời chìm nổi của anh có những lúc rơi vào vực sâu của sự đớn đau về thể xác và tâm hồn nhưng anh đã quyết tâm sống, chỉ với một lý tưởng sống của mình, là quay lại thuyết phục cha sống làm người bình thường, đừng đi truyền đạo nữa. Cuối cùng anh đã chết một cái chết đầy mãn nguyện cho dù người cha không thể bỏ từ bỏ công việc truyền đạo của mình, vì với anh, như vậy là đã đủ. Người cha, Hồng y giáo chủ, làm sao có thể bỏ rơi hàng ngàn con chiên đang sùng bái mình, đang sống dựa dẫm vào những lý tưởng cao cả của Chúa mà ngài đang truyền bá.

 

Gatsby trong tiểu thuyết Gatsby vĩ đại cũng đã sống nhờ gửi niềm tin của mình vào một đốm sáng xanh ở cuối bến thuyền nhà Daisy. Gatsby và Daisy yêu nhau trong chiến tranh nhưng vì Daisy thuộc gia đình danh giá, Gatsby đã bỏ đi sống một cuộc đời trôi nổi và trở về trở thành một người vô cùng giầu có trong một cung điện lộng lẫy tổ chức nhiều buổi tiệc nổi tiếng khắp vùng. Lâu đài của Gatsby nằm đối diện với nhà của Daisy (lúc đó đã lấy chồng) qua một cái vịnh. Ánh sáng bên bến thuyền nhà Daisy đã nuôi dưỡng tình yêu của anh, để rồi sau những ngày gặp lại, ban đầu Daisy giấu chồng yêu thương anh, nhưng sau đó có nhiều chuyện xảy ra, anh đã phải chết bởi che chở cho Daisy và bị cô ấy phản bội. Thậm chí khi anh chết, người nói yêu thương anh, người anh đã dành cả cuộc đời chìm nổi của mình để trở nên giầu có mong muốn mang lại cuộc sống nhung lụa cho cô, cũng không đến viếng anh.

 

Vậy đấy, thật ra, mỗi chúng ta đều có những lý do riêng để sống, tin yêu, rồi chợt một ngày nhận ra, à, thì ra những điều chúng ta tin chẳng phải vậy, hoặc không còn đúng nữa. Có thể cuộc sống là một cuộc hành trình đi từ có đến không, đi từ những cảm xúc tích cực đến tiêu cực, và rồi lại ngược trở lại đưa ta đến những đỉnh cao hơn của những trải nghiệm sống. Sẽ có những lúc bạn trách mình dại khờ, nhưng cũng có những khi bạn tiếc những tháng năm khờ dại không còn quay trở lại nữa.

 

“Những bông hoa đi tìm những trái tim, nhưng chỉ thấy chiếc bình.” (Trích lời tựa trong tuyển tập truyện ngắn Một ngày mưa đẹp trời – Éric Emmanuel Schmitt).

 

Đoàn Minh Hằng